Premium

’Hersteloperaties van maagdenvlies voor de huwelijksnacht moeten stoppen, dit is geweld tegen vrouwen’

’Hersteloperaties van maagdenvlies voor de huwelijksnacht moeten stoppen, dit is geweld tegen vrouwen’
Directeur Shirin Musa van Femmes for Freedom wil een verbod op maagdenvlieshersteloperaties. ,,Dit is geweld tegen vrouwen, dit moet stoppen.”
© Illustratie Cortés
Amsterdam

Bebloed beddengoed als bewijs van maagdelijkheid. Voor sommige meisjes of hun ouders is bloeden in de huwelijksnacht zo belangrijk, dat ze een maagdenvlieshersteloperatie laten doen. Vaak voor veel geld in een commerciële kliniek. „Jonge meiden worden grote bedragen uit de broek geklopt, zó kwalijk”, zegt Ines Balkema van Stichting Mythe Ontkracht, die fabels rond maagdelijkheid bestrijdt. ,,Jongens denken dat ze met kracht door een vlies moeten breken. Dat is afschuwelijk voor het meisje. Het maagdenvlies is helemaal geen dicht vlies, het is een weefselrandje in de vagina. De helft van de vrouwen bloedt helemaal niet bij de eerste keer geslachtsgemeenschap.”

In bepaalde islamitische, orthodox-christelijke, hindoeïstische, Aziatische en Oost-Europese culturen móet de bruid bloeden. Tragisch is het verhaal van de Turkse Meryem. Als haar vader vindt dat ze ’te vrij leeft’ wordt ze als veertienjarige uitgehuwelijkt aan een man van 22 in Turkije. Tijdens de huwelijksnacht zit haar schoonfamilie achter de slaapkamerdeur te wachten op een laken met druppels bloed als bewijs van haar ontmaagding.

Tevergeefs probeert de bruidegom haar drie nachten ’aan het bloeden te krijgen’. Halsoverkop moet ze mee naar een arts. Trillend beseft Meryem dat haar leven op het spel staat. Na inwendig onderzoek geeft de arts tot haar opluchting een ’maagdelijkheidsverklaring’ af.

Eerwraak

Heeft een meisje seks gehad voor het huwelijk dan kan ze dat, uit angst voor eerwraak of verstoting, verhullen met een maagdenvlieshersteloperatie. De arts brengt een hechting aan die bij de eerstvolgende keer seks moet scheuren en bloeden. „Maar vaak gebeurt dat helemaal niet na een maagdenvlieshersteloperatie”, zegt Ines Balkema.

Vermoedelijk vragen jaarlijks duizenden vrouwen uit migrantengemeenschappen informatie over het maagdenvlies (hymen) en laten honderden zich behandelen. De ingreep vindt plaats in ziekenhuizen, maar vooral in commerciële klinieken. Minister Hugo de Jonge (CDA) van Volksgezondheid wil dat artsen daarmee stoppen. Hij noemt het ’schadelijke praktijken die niet passen bij de normen en waarden die wij als samenleving met elkaar delen’. „Je mag van de familiedruk op meisjes geen verdienmodel maken.”

Grote schande

Wie na geslachtsgemeenschap nog als ’maagd het huwelijk in wil’ kan terecht bij de Maagdenvliesherstelkliniek in Amsterdam. ’Het maagdenvlies wordt in oorspronkelijke staat hersteld’, staat vermeld op de website. En: ’Een relatief eenvoudige ingreep die grote schande in de familie voorkomt.’

Bij de kliniek wil niemand reageren op de omstreden vaginale ingrepen. Op de website wordt ’volledige privacy en anonimiteit’ gegarandeerd. ’De kliniek waar de ingreep plaatsvindt biedt vele plastische behandelingen aan, dus wanneer u voor een afspraak komt weet men niet waar u voor komt.’

De kliniek belooft dat het ’patiëntendossier op verzoek na de ingreep volledig wordt vernietigd’. Cliënten zijn in handen van een ’klein vast team’. ’Bij een grote kliniek of ziekenhuis kunnen alle medewerkers uw gegevens bovenhalen via een computersysteem, papieren dossiers en patiëntenlijsten’, zo wordt beweerd.

De kliniek raadt de ’maagdenvliespil’ af: een vaginale zetpil die een rode afscheiding veroorzaakt, waardoor het lijkt alsof je bloedt na seks. ’De vrouwen lopen groot risico dat de pil door de partner ontdekt wordt, met alle gevolgen van dien’. Bovendien zorgt de pil niet dat de vagina ’strakker’ aanvoelt. ’Een ervaren partner zal vrijwel zeker het verschil herkennen’, speelt de kliniek in op angstgevoelens bij meisjes.

Lees ook: Feiten en fabels over ’maagdenvliesreisjes’, bloed faken en de maagdelijkheidstest

Dubbele moraal

Ines Balkema van Stichting Mythe Ontkracht reageert woest. „Belachelijk. De vagina is gemaakt om een baby door te laten. Denk je nou echt dat de vagina oprekt van een penis? Natuurlijk zijn de klinieken tegen, die pil is hun grootste concurrent. En de man mag kennelijk wel ervaren zijn en de vrouw niet. Die dubbele moraal. Ik word daar heel boos van.”

De Amsterdamse kliniek meldt na ’meer dan 3500 operaties’ een ’100 procent slagingspercentage’. De behandeling van ruim een half uur kost 1250 euro en wordt niet vergoed door de basisverzekering. Wel wordt een betalingsregeling aangeboden. De Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) distantieert zich van de Maagdenvliesherstelkliniek. ,,Ze vallen niet onder onze richtlijnen”, zegt een woordvoerster.

Genitale verminking

De NVOG heeft met minister De Jonge afgesproken, in overleg met cosmetische en plastische chirurgen, de richtlijn voor 1 juni aan te passen. Hersteloperaties moeten in de ban en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd gaat controleren. Biedt dat geen soelaas, dan overweegt het kabinet een wettelijk verbod op ’vrouwelijke genitale verminking’.

De NVOG is tegen een verbod. „In principe willen we de maagdenvliesoperaties niet uitvoeren. Maar er kunnen situaties zijn waarin de vrouw in gevaar komt en dan doe je het wel. Wij vinden een verbod niet de juiste weg, want dan ontstaat het risico dat vrouwen het in het buitenland of de illegaliteit gaan doen. Met alle gevaren van dien.” Ze benadrukt dat goede informatie belangrijk is. ,,In 99 procent van de gevallen ziet een vrouw dan af van een operatie.”

Directeur Shirin Musa van Femmes for Freedom vindt de afspraak te vrijblijvend. „Ik wil een verbod. Ook de Wereldgezondheidsorganisatie zegt klip en klaar: dit is geweld tegen vrouwen, dit moet stoppen. Ze ondergaan deze operaties niet voor de lol, maar omdat ze onder druk staan door de maagdelijkheidscultus in patriarchale gemeenschappen. Ze worden anders geslutshamed. Je helpt vrouwen niet met een operatie, maar door ze weerbaar te maken.”

Meer nieuws uit Metropool

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.