Premium

Leidse psycholoog Taco Scheltens: ’Geen medicatie bij adhd, maar karate’

Leidse psycholoog Taco Scheltens: ’Geen medicatie bij adhd, maar karate’
Karateka en psychologiestudent Taco Scheltens: ,,Als ik anderhalf uur aan sanda boksen heb gedaan, is het muisstil in mijn hoofd. Martial arts is actieve meditatie.’’
© Foto Hielco Kuipers
Leiden

Hoe een negatieve ervaring kan leiden tot een positieve draai aan het leven. De kettingreactie is nog niet ten einde voor de Leidse psycholoog Taco Scheltens. Hij is vastbesloten om adhd niet met medicijnen beheersbaar te maken, maar met karate. ,,Martial arts is actieve meditatie. Hoe kan het dat ik nog steeds stuiter als ik aan mijn bureau zit nadat ik een pilletje heb gehad, terwijl het muisstil is in mijn hoofd als ik anderhalf uur aan sanda boksen heb gedaan’’, zegt Scheltens.

De keuze om aan karate te gaan doen, kwam voort uit de wens om weerbaarder te worden. ,,Ik kom uit Oegstgeest, een onwijs praatdorp. Alles moet met woorden opgelost worden. Wee je gebeente als je je een keer groot maakt, op fysieke wijze’’, vertelt de 26-jarige Scheltens in zijn studentenkamer in de Breestraat. ,,Toen ik de leeftijd kreeg om uit te gaan en dat soort dingen, kwam ik mensen tegen die wel met hun handen hadden leren praten. Ik ben een keer in elkaar geslagen en van mijn fiets afgesleurd. Dat was een reality check. Ik moest weerbaarder worden.’’

Voordelen

Gaandeweg merkte Scheltens dat karate - en later ook kung fu - niet alleen voor dat doel aangewend werd, maar dat het verschillende andere voordelen opleverde. Dat heeft volgens hem alles te maken met de sfeer en levenswijze die martial arts oproepen. ,,Je gaat niet zo maar op een sportclubje. Het is geen plek waar je een keer in de week bijeen komt om een balletje te trappen en elkaar eventjes te zien. Je gaat met z’n allen door een proces.’’

Chaoot

,,Ik was altijd een chaoot. Op de basisschool was ik dat dagdromende kind dat overal en nergens was met zijn aandacht. Ik zat op een Jenaplanschool. Er is veel sociale interactie, want je moet veel samenwerken. Mijn ouders hadden me juist daarom op die school gedaan, maar er was altijd drukte waardoor ik eigenlijk heel lang helemaal niks gedaan heb. Toen ik op het Bonaventuracollege gymnasium ging doen, was het de vraag of ik het allemaal aan zou kunnen. Als iemand mij een vraag stelde, wist ik het antwoord. Maar als ik huiswerk ging maken, deed ik het of niet goed of iets totaal anders dan de bedoeling was. Ik hoorde vaak: ’Het zit er wel in, maar het komt er niet uit’. Iets wat vaker voorkomt bij kinderen met mijn verhaal.’’

Focus

Karate leerde hem te focussen. Scheltens: ,,Daardoor heb ik mijn middelbare school gehaald zonder medicatie. Pas later heb ik de diagnose adhd gekregen. De medicatie die ik daarop kreeg, hielp, maar het steuntje in de rug was martial arts.’’

Zelf dacht hij aan een toekomst als klinisch psycholoog, al zag hij genoeg beren op de weg. ,,Ik heb er totaal het geduld niet voor. Mensen met problemen die zelf tot een oplossing moeten komen, terwijl ik het probleem zie en weet wat eraan gedaan moet worden. Dus moest ik dat wel willen?’’ Zijn vader bracht hem op zijn huidige spoor. ,,Hij had me altijd veel verteld over boeddhisme, taoïsme en zen en toen ging er bij hem een lichtje branden. Hij zei: ’Je hebt al psychologie gestudeerd, dus je weet wat er onder de motorkap gebeurt. Daarnaast heb je zelf adhd én je weet hoe karate en kung fu je hebben geholpen. Zoek het in die richting’. Daarop heb ik besloten de boel omver te gooien en op zoektocht te gaan.’’

Verkennende fase

Scheltens zit nog in de verkennende fase, maar weet dat er een ’markt’ is voor zijn plan. Hij deed een oproep op Facebook en kreeg binnen een paar dagen talloze reacties. Zijn hoogleraar ontwikkelingspsychologie helpt hem verder. ,,Ik ben hard bezig te bedenken in welke vorm zo’n therapeutisch-, coach- en hulptraject gegoten moet worden. Ik wil de vertaalslag maken naar school. Hoe kun je ervoor zorgen dat kinderen die net wat meer aandacht nodig hebben op school of zouden uitvallen of heftige therapeutische trajecten in moeten, opgroeien tussen alle andere kinderen? Dat ze het idee hebben: ik mag er zijn. Met alle speciale scholen creëer je een wereld waarin iedereen opgroeit in een klein bubbeltje en niemand iets begrijpt van de andere groep. Het ideaalbeeld is samen opgroeien, zodat het wereldvreemde eruit gaat. Ik zie iemand niet als patiënt, maar als een individu die hulp nodig heeft. Ik zeg niet dat speciale scholen niet nodig zijn, maar wel dat we een kind soms te snel erheen sturen.’’

Lotgenoten

De focus zal liggen op zijn eigen lotgenoten. ,,Het is geen doen voor een adhd-er die zeven uur in een klaslokaal heeft gezeten om daarna ook nog huiswerk te maken. De koek is dan al op, zelfs voor de volgende dag, heb ik zelf gemerkt. Ik ga dolgraag op scholen het dagelijkse adhd-uurtje geven. Ik wil dat daar tijd voor wordt vrijgemaakt en dat er over gepraat wordt. Het is vervelend, ja, die drukte. Maar nu doen we sportkleren aan, gaan we sparren, tegen kussens trappen, vormen lopen en de rust terugbrengen zodat straks in de klas weer aandacht is. De crux is: we gaan niet stilzitten, praten en oneindig planningen maken, maar het via de actieve weg aanpakken.’’

Teruggeschroefd

Zijn eigen medicatie is drastisch teruggeschroefd. Scheltens begint de dag voor de zekerheid nog met half pilletje Ritalin. Daarna kan hij zonder. ,,Iemand met adhd heeft leuke kanten. Die is vrolijk, opgewekt, heeft duizend ideeën, en is verschrikkelijk enthousiast. Maar tegelijkertijd kun je het niet uitzetten. Krijg je het onder controle, dan is het alsof je een rennend paard zadelt en een tuig omdoet, om het te sturen. Als ik anderhalf uur aan sanda boksen heb gedaan, is het muisstil in mijn hoofd. Martial arts is actieve meditatie. Je vliegt door de kamer heen, maar met een stil hoofd. Anders gaat het niet goed. Iemand die te druk is in zijn hoofd, geef je geen zwaard. Iemand die er klaar voor is, kan zwaardvechten omdat je weet dat hij de boel niet kort en klein slaat.’’

Meer nieuws uit Leiden

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.