Premium

Het geheim van Frau Antje is: veel zoenen

Het geheim van Frau Antje is: veel zoenen
Emilie Bouwman uit Laren was negentien jaar Frau Antje.
© NTR

Dat ze bolle wangen had vond ze zelf ’niet zo heel erg leuk’. Toch vormden die de reden dat Emilie Bouwman in 1961 gekozen werd om in Duitsland kaas uit Nederland te gaan promoten. Ze hees zich in Volendammer dracht en reisde met haar nieuwe identiteit als ’Frau Antje’ af naar onze oosterburen. Ze zou er bekender worden dan Johan Cruijff of de koningin. Haar geheim: vooral veel zoenen.

Emilie Bouwman, nu Larense, was negentien jaar Frau Antje. ’Andere tijden’ portretteert haar in de aflevering van deze week - wie woensdagavond op de buis komt - met twee andere Frau Antjes: Ellen Soeters en Madeleen Driessen, die respectievelijk zes en vijftien jaar als Frau Antje op beurzen en in winkels kaasblokjes uitdeelden en in filmpjes dit Hollandse exportproduct promootten. Dat was nog wel even opschudding, toen Soeters in de Playboy uit de Volendamse kleren ging. Iedereen zag daar toch: Frau Antje in evakostuum.

Dat zoenen viel Bouwman trouwens nog niet mee. Ze moest met burgemeesters, ministers en presidenten op de foto zien te komen. ,,Ik was altijd bang de verkeerde te zoenen. Want dan kwamen er zes mannen naar voren en allemaal met van die dikke buiken. Zoenen was altijd wel groot succes. Mijn taak was toch om zoveel mogelijk in verschillende Zeitungen te komen.’’ Bij een onderzoek onder Duitsers, wie er bekender was, de koningin of Frau Antje, bleek dat toch Frau Antje.

Het geheim van Frau Antje is: veel zoenen
Emilie Bouwman in 1973 met bondskanselier Willy Brandt en anno nu in de uitzending van ’Andere tijden’.
© NTR

,,Frau Antje was de bekendste Nederlander in Duitsland’’, zegt ook Madeleen Driessen. ,,Ze werd symbool voor Nederland.’’ Dat maakte het voor een cartoonist van Der Spiegel makkelijk ons land te portretteren: Frau Antje met de pleister van de heroïnespuit op haar arm hijsend aan een dikke joint een blikje Heineken tegen de borst drukkend: Duitsland wist meteen hoe de verloedering hier had toegeslagen.

,,Mensen vroegen wel eens, dan heb je natuurkunde gestudeerd en ga je kaas verkopen? Mensen in Nederland hebben geen idee wat het betekende daar’’, vertelt Driessen. De beurshal ontplofte van de flitsende camera’s toen zij haar momentje met de hoogwaardigheidsbekleders pakte. Met bondskanselier Angela Merkel en Ilse Aigner, minister van landbouw. ,,Daar stonden toch drie powervrouwen op het podium, voelde dat voor mij.’’

Dat beroemd zijn schaduwkanten kent ondervond Bouwman. Een afperser wilde 80.000 Duitse Marken van haar. ,,Die dacht zeker dat ik aan die kaasexport vreselijk veel verdiende.’’ Toen hij dreigde naar haar woning in Heemstede te komen, pakte de politie hem. Hij kreeg celstraf plus een verbod om zich in Nederland te vertonen.

Presentator Astrid Sy gaat kijken in Hotel Spaander in Volendam, dat de kunstenaars accommodeerde die van over de gehele wereld de Volendamse eigenheid kwamen vastleggen en het hotel 1200 schilderijen nalieten. Die vereenzelviging van Holland met de dracht van vissersvrouwen leidde ertoe dat die kledij het logo voor de kaasexport ging sieren, die na de Tweede Wereldoorlog op gang kwam. Via het logo werd het de outfit van Frau Antje. Met succes, in 1950 exporteerde ons land tien miljoen kilo kaas naar Duitsland, in 1970 was dat al honderd miljoen.

De sleutel van dat succes verklapt de fotografe van Foto Zwarthoed in Volendam, waar je al een eeuw in lokale dracht op de foto kan: ,,Je voelt je mooi, het is kleurig en het staat iedereen.’’

’Andere tijden’

Aflevering over Frau Antje. Woensdag, 22.20 uur. NPO 2.

Meer nieuws uit Metropool

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.