Premium

’Jihad van liefde’ vertelt over gevolgen aanslag

1/3

Het ene moment ben je echtgenoot van de mooiste vrouw ter wereld, het volgende moment een gebroken weduwnaar.

Mohamed El Bachiri, destijds 38 jaar, verloor bij de Brusselse metroaanslag van 22 maart 2016 zijn grote liefde Loubna. Hun kinderen van 10, 8 en 3 jaar vertelt hij dat God mama wilde beschermen voor de slechte mannen en haar daarom naar de hemel bracht. Ze blijven vragen wanneer ze terugkomt.

,,Ik schreeuw tegen de ruimte. Mijn wezen davert’’, zegt hij terwijl een ijzingwekkende vioolgil klinkt. We zien een man die alles is kwijtgeraakt. Die niet meer weet waar hij het zoeken moet. Hij scheurt het doek van zijn stalen kooi kapot en loopt op het publiek af.

Metrobestuurder

Met die scène start de muzikale theatervoorstelling ’Jihad van liefde’, een co-productie van het Meervaart theater, Het Amsterdams Andalusisch Orkest en George & Eran Producties. De solovoorstelling is gebaseerd op het gelijknamige boek.

David van Reybrouck tekende het aangrijpende verhaal op van El Bachiri, een metrobestuurder uit het Belgische Molenbeek. Acteur Mohammed Azaay (44) speelt El Bachiri. Hij lijkt met zijn kale hoofd, warme ogen en zware wenkbrauwen fysiek op El Bachiri, en is net als hij van Marokkaanse komaf.

Het is vrijdag 21 februari, de laatste repetitiedag voor de eerste echte voorstelling. In één uur en zes minuten laat Azaay - samen met drie muzikanten van het Amsterdams Andalusisch Orkest - het publiek voelen wat schrijnende pijn is, die wordt versterkt door de zo nu en dan vrolijk klinkende Arabische liefdesliederen. Het is wachten tot de klap van het verdriet weer inslaat. Want dat die komt, is zeker.

Grimassen

Rouw is groot in kleine dingen. Opeens ’s avonds roken in de keuken. Glimlachen die grimassen worden. Bij de bakker twee keer een muffin teruggeven omdat die bedorven is. ,,Maar ze zijn vers, ik heb nog geen enkele klacht gehad’’, zegt de bakker. ,,Is er niet iets mis met uw smaak?’’ ,,Je hebt gelijk’’, zegt Azaay. ,,Mijn smaak is weg.’’

De overstap van verlies naar een boodschap van liefde wordt fysiek genomen met een wit laken - een idee van regieassistent Lotte Rischen. Azaay en regisseur Eran Ben Michaël laten liever in het midden hoe die scène precies verloopt, om niet teveel weg te geven van de voorstelling. Alle pijn, woede en liefde balt samen in de zin ’Allahu Akbar, het is tijd voor een Jihad, een Jihad van de liefde’.

Moeilijke religieuze vragen en racisme wordt niet geschuwd. ,,Klopt het dat alleen moslims naar de hemel gaan?’’ vraagt Azaay zich af. ,,Wat moet ik antwoorden als iemand mij ’vuile Marokkaan’ noemt’’, zegt hij het driekoppige publiek indringend aankijkend. Toch wordt daar niet heel uitvoerig op ingegaan. ,,We raken het aan’’, zegt Mohammed tijdens de lunch. ,,Het collectief geheugen doet de rest’’, zegt Ben Michaël.

Afstemming

Het moeilijke aan deze productie was de afstemming tussen het verstandelijk en het emotionele, zegt de regisseur. ,,Het boek had soms iets van een lezing. We wilden de boodschap van de hoofdpersoon overbrengen op een manier die mensen direct voelen.’’

,,Mohammed is in staat heel veel emotie over te brengen. Dat kunnen niet veel acteurs. Dat, en zijn uiterlijke gelijkenis, maakten hem perfect voor deze rol.’’

,,Tijdens het repeteren zei Eran soms dat ik het verdriet van mijn rol nog meer moest aangaan’’, zegt Azaay. ,,Tijdens de scène waar ik bij Loubna’s doodskist sta en zeg: ’Nu is het echt, dit zijn de feiten’, moet ik soms denken aan mijn eigen vader. Hij ligt net als Loubna in Marokko begraven.’’

Azaay heeft El Bachiri ontmoet. Ze hebben samen door Molenwijk gelopen en in een restaurantje gegeten. ,,Ik was onder de indruk van zijn kracht en trots, dat heb ik meegenomen in mijn spel.’’

In samenwerking met Amnesty International is een nagesprek ontwikkeld. Bijwonen is gratis, mits gereserveerd. El Bachiri zal bij de première op 1 maart in theater De Meervaart aanwezig zijn.

Theater

’Jihad van liefde’. O.a. 5 maart Toneelschuur, Haarlem; 21 maart Zaantheater, Zaandam; 25 maart Theater De Vest, Alkmaar; 18 april Theater De Verbeelding, Purmerend. Volledige speellijst: www.jihadvanliefde.nl.

Meer nieuws uit Cultuur

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.