Opinie: ’Niets mis met naam Vaderlandse geschiedenis, verhaal hoogleraar Te Velde is niet overtuigend’

Opinie: ’Niets mis met naam Vaderlandse geschiedenis, verhaal hoogleraar Te Velde is niet overtuigend’

Maandag verscheen in het Leidsch Dagblad een artikel over de commotie rond de naam ’Vaderlandse Geschiedenis’. De term zou niet meer ’eigentijds’ zijn en daarom vervangen moeten worden. In plaats van Vaderlandse, zou de sectie nu ’Nederlandse Geschiedenis’ moeten heten.

Ik heb daar grote problemen mee. Een week geleden schreef ik daarom een artikel voor NRC Handelsblad waarin ik het behoud van de naam Vaderlandse Geschiedenis verdedigde. Het nieuws veroorzaakte een brede golf van verontwaardiging, waarin bijvoorbeeld ook historicus en columnist Geerten Waling en Tweede Kamerlid Michel Rog (CDA) zich mengden.

In het Leidsch Dagblad kreeg leerstoelhouder Vaderlandse Geschiedenis Henk te Velde de kans een reactie te geven op de ontstane ophef. Hierbij benadrukte de hoogleraar nogmaals dat de naamswijziging niet ideologisch gemotiveerd zou zijn, maar slechts ’zakelijk’ van aard is.

Toch is er ondertussen wel een nuance verschoven. In universiteitsblad Mare zei Te Velde over de nieuwe naam dat iedereen ’het er tamelijk over eens’ was. In het Leidsch Dagblad echter lezen we dat ’vrijwel niemand tegen’ was. Dat is toch iets anders. Niet de hele academische staf is kennelijk overtuigd.

Dogma

Het is sowieso vreemd dat, als deze naamswijziging slechts zakelijk is, die dan wel hardhandig doorgedrukt moet worden. Het wordt van bovenaf geforceerd. Te Velde zegt dat hij graag met studenten van gedachten wil wisselen, maar dat hij het besluit niet meer gaat veranderen. Vreemd. Vereist ieder vruchtbaar gesprek niet dat je bereid bent je te laten overtuigen? Hoe noemen we het ook al weer als je onwankelbare stellingen inneemt? Een dogma toch?

Ik vind het verhaal van Te Velde, kortom, niet overtuigend. Waarom is de nieuwe naam ’zakelijker’ of ’praktischer’ dan Vaderlandse Geschiedenis? Waarom is het na anderhalve eeuw opeens een probleem geworden? Ik zie geen overtuigende gronden om de naam te veranderen, en al helemaal niet als de inhoud van de studie hetzelfde blijft. En daarom blijf ik bij mijn standpunt: de nieuwe naam is in de kern politiek gemotiveerd. Het is ook hier de ’sloophamer’ die door de geschiedenis heen gaat.

Rijkere term

Dat moeten we niet willen. Het ’vaderland’ is juist een rijkere term, minder begrensd en daardoor opener voor discussie. Maar durf die discussie dan wel aan te gaan. Juist onze universiteit, als bolwerk van de vrijheid, moet daarin het voortouw nemen.

Bemoedigend is echter wel dat Te Velde erkent dat hij tien jaar geleden er nog anders over dacht, ’en misschien denk ik er over tien jaar weer anders over’. Het kan dus nog verkeren. Het ligt er zeker aan hoe de wind staat. Laten we in dat geval hopen dat er een nieuwe wind opsteekt in de universiteit.

Max van Duijn is publicist en student politicologie en geschiedenis aan de Universiteit Leiden. Daarnaast is hij voor DURF actief in de gemeenteraad van Katwijk.

Meer nieuws uit Leiden

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.