Premium

Opinie Jan Latten: ’Arme millennials... Daar gaan hun dromen’

Opinie Jan Latten: ’Arme millennials... Daar gaan hun dromen’
Demograaf Jan Latten verwacht geen geboortegolf door de coronacrisis.
© Archieffoto UNITED PHOTOS

De coronacrisis zal straks niet tot goedgevulde babykamertjes leiden. Sterker nog, het zet waarschijnlijk eerder een rem op gezinsuitbreiding, stelt Jan Latten. Hij is emeritus hoogleraar demografie en voorheen hoofddemograaf bij het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS).

Jonge mensen dromen van een grote liefde en een gezin. Die droom hebben sommigen afgelopen jaren uitgesteld. Ondanks de economische opleving van afgelopen jaren is het aantal nakomelingen dat jaarlijks in Nederland wordt geboren, inmiddels gezakt van 207.000 rond het millennium naar 169.000 vorig jaar. De vraag is wanneer er voor de uitstellers een moment in zicht is om aan kinderen te beginnen.

Het is verbijsterend wat het coronavirus kan veroorzaken. Nog niet iedereen lijkt er van doordrongen, maar de rampspoed wordt te groot om te bagatelliseren. De top moet nog komen. Als het lukt om de explosieve toename aan geïnfecteerden binnen enkele maanden in te dammen, dan zullen we toch ook op langere termijn met de gevolgen te maken krijgen.

Volgens een bericht op Focus Online waarin naar het Robert Koch Instituut - het Duitse RIVM - wordt verwezen, kunnen in een tijdsbestek van een à twee jaar zestig tot zeventig procent van de inwoners met het coronavirus geïnfecteerd raken. Ofwel, we moeten denken in jaren en niet in termen van enkele weken.

Stilstand

Intussen komt zo’n beetje alles tot stilstand. Waar we ons tot nog toe zorgen over maakten, verdwijnt naar de achtergrond. Economie, demografie, sociale omgang, het hele systeem gaat schuiven en kraken. Alles wat we gewend waren is niet meer vanzelfsprekend. Overleven wordt het thema van 2020.

De actuele tegenspoed zal binnenkort zichtbaar worden in de graadmeters van geluk, tevredenheid of optimisme onder het publiek. Neem het consumentenvertrouwen, de graadmeter van het CBS die maandelijks peilt in hoeverre optimisme of pessimisme overheerst, onder andere als het gaat om de eigen financiën. In optimistische tijden verwezenlijken mensen hun dromen, maken plannen, consumeren, verhuizen en jonge mensen denken aan kinderen krijgen. In de jaren vóór de crisis van 2008 leidde optimisme een à twee jaar later tot meer geboorten; pessimisme tot minder baby’s.

Na vele jaren waarin er meer pessimistische dan optimistische consumenten waren, overheersten vanaf medio 2016 tot eind 2018 duidelijk de optimistische. Toch was dat niet terug te zien in het aantal baby’s. Economisch gezien had de samenleving de wind mee, maar niet voor iedereen was er meer bestaanszekerheid.

Velen hadden een baan, maar slechts een tijdelijke. Zwangerschappen werden soms uitgesteld om te voorkomen dat de tijdelijke baan niet zou worden verlengd. Het mag niet van de wet, maar volgens een uitzending van ’De monitor’ komt zwangerschapsdiscriminatie voor. Soms was het inkomen te gering voor een koopwoning en te veel voor een sociale huurwoning. Geen ideale uitgangsposities om een gezin te beginnen. Veel koppels stelden hun kinderwens uit.

Neergang

In 2019 sloeg de stemming om en overheerste een licht pessimisme onder de consumenten. Woningcrisis, stikstofcrisis - ook al geen opwekkende zaken voor jonge mensen. Het jaar 2020 begon daardoor niet al te best. En daar komt nu een coronaviruscrisis met het vooruitzicht op een economische neergang bij.

Arme millennials... Daar gaan hun dromen. Tot nog toe heeft menigeen de kinderwens al jaren uitgesteld. En nu wordt het coronavirus waarschijnlijk een rem om in blijde verwachting te raken. En dat is misschien wel verstandig, gezien de omvang en onzekerheid van de actuele crisis.

Niemand weet precies wat de gezondheidsrisico’s zullen zijn en hoe de financiële risico’s uitwerken. Het is beter als wensopa’s en - oma’s niet te vaak informeren waar hun nakomelingen blijven. Onder de streep zullen de cijfers laten zien dat het aantal kleinkinderen zal afnemen. Op het niveau van de samenleving zal natuurlijke krimp een stukje dichterbij komen. Het coronavirus zal ons voorlopig achtervolgen.

Meer nieuws uit Opinie-Column

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.