LUMC-immunoloog Vincent van Unen is nepnieuwsvraagbaak vanuit Amerika

De aan het Leidse LUMC verbonden Vincent van Unen.
© Eigen foto
Stanford

De Nederlandse overheid begon laat met ingrijpende coronamaatregelen, maar pakt de zaken nu erg goed aan. Dat stelt immunoloog Vincent van Unen, postdoctoraal onderzoeker aan de toonaangevende Stanford University in Californië, waar studenten al naar huis gestuurd werden terwijl ze in Nederland nog feestvierden.

Carnaval mocht gewoon doorgaan, Groningse studenten mochten en masse op wintersport naar Italië en nepnieuws raasde amper weersproken over het internet. Leidenaar Van Unen zag het vanuit Amerika met verbijstering aan en besloot dan maar - enkele dagen voor Rutte’s toespraak tot de natie van 16 maart - zelf zijn vrienden en familie maar te gaan waarschuwen en informeren via zijn facebookpagina en een algemene oproep te doen aan een ieder die goed onderbouwde informatie zocht. En dat heeft hij geweten.

,,Mijn facebook messenger explodeerde. Ik kreeg veel positieve reacties, maar ook veel vragen van mensen die zich zorgen maakten. Ze wilden weten wat ze moesten doen, hoe ze met hun moeder moesten omgaan. Ik denk dat de Nederlandse overheid in die eerste periode iets te laconiek was, terwijl het in Italië toen al schrijnend begon te worden. Misschien kozen ze voor een geleidelijke aanpak om geen paniek te zaaien en hamsteren tegen te gaan. Daar is ook wel iets voor te zeggen hoor, maar het leidde er wel toe dat er maar weinig besef was over hoe ernstig het was.’’

Moeilijk

Dat merkte hij in eigen kring ook. ,,Het was best moeilijk om mijn familie te zeggen niet meer te gaan stappen of naar de bioscoop te gaan. Het is nogal wat, als overheid nog niets doet en jij zegt tegen je oma dat als er iemand binnenkomt, ze hem meteen de badkamer in moet sturen om zijn handen te wassen...’’

Maar hij vond het zijn taak en nog dagelijks voegt hij informatie toe om uit te leggen hoe het zit. ,,We leven in een tijd van fake nieuws en het is soms lastig onderscheid te maken tussen feiten en sensatienieuws. Ik voelde een soort verantwoordelijkheid als immunoloog betrouwbare info te verstrekken. Alleen als het van betrouwbare bron kwam, heb ik het geplaatst. Wat dat betreft verdient ook mijn collega Sanne de Jong erkenning. Zij zit hier net als ik vanuit het Leidse LUMC en ik heb regelmatig contact met haar over de stand van zaken rond de pandemie.’’

Hoewel in Nederland vooral Trumps relativering van de coronacrisis doorkwam vanuit de VS, namen Californië en meerdere andere staten veel eerder maatregelen, zegt Van Unen. ,,Het was voor mensen wel lastig te begrijpen dat Trump lang volhield dat het allemaal wel mee zou vallen en toen ineens niemand uit Europa hier meer heen mocht vliegen. Maar gelukkig nemen staten hier zelf ook beslissingen. En hier in Californië waren ze er weken eerder bij, terwijl corona er ongeveer in dezelfde tijd kwam als in Nederland. Dat begon ook met social distancing en veel handen wassen, maar al toen er nog maar tien besmettingen waren. Overal stonden ontsmettingsmiddelen en Stanford University ging direct over tot online colleges. Stanford was echt een pionier en uit die voorbeeldrol haalde ik ook inspiratie.’’

Inmiddels heeft Nederland de achterstand goed ingelopen en is Van Unen lovend over de manier waarop de overheid het aanpakt. ,,De strengere maatregelen van maandag waren echt een broodnodige stap. Er is toch nog een aanzienlijke groep mensen die het nog niet serieus genoeg neemt. Ik houd dagelijks de statistieken bij en ook in Nederland verloopt de situatie gewoon zorgelijk. Maar wat het lastig maakt is dat van elke maatregel die je nu neemt, je de effecten pas over een of twee weken ziet. Maar de Nederlandse regering pakt het nu goed aan, vind ik. Ze laten zich echt goed voorlichten door deskundigen, daar heb ik vele bewondering voor. Maar je neemt wel een beslissing die op dat moment het beste lijkt.’’

Immuniteit

Van Unen deelt de Nederlandse beleidslijn in ieder geval om in eerste instantie te proberen middels het afstand houden grip te krijgen op de zaak, ’groepsimmuniteit’ op te bouwen en te voorkomen dat intensive-careafdelingen overbelast raken. ,,Het is niet meer te voorkomen dat een grote groep besmet gaat worden. En het klopt normaal gesproken dat als je het achter de rug hebt, dat je immuniteit hebt opgebouwd. Maar ook daarover weten we met betrekking tot dit virus nog niet zoveel.’’

Of ook Nederland afstevent op een volledige lockdown, zal de komende tijd moeten blijken, denkt Van Unen. ,,Het is een hele heftige maatregel en ik snap best dat Rutte nu niet zegt: u moet vier maanden thuis blijven. Maar ik denk dat als over twee weken blijkt dat de huidige maatregelen de besmettingscurve niet genoeg hebben afgevlakt, het zeker een optie is. Als je kijkt naar statistieken, denk ik dat Nederland nog aan het begin staat. In China hebben ze nu de piek gehad, en is het hopen dat er geen tweede komt. Maar ook dat zullen we over een week of twee pas zien. Maar weet wel dat Nederland een van de beste gezondheidssystemen in de wereld heeft. In die zin zijn Nederlanders eigenlijk bevoorrecht dat ze hier zijn terwijl dit gebeurt.’’

Meer nieuws uit Leiden

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.