Raadsvergadering Zoeterwoude is ’schaamteloze powerplay’ burgemeester

Burgemeester Liesbeth Bloemen van Zoeterwoude.
© Taco van der Eb
Zoeterwoude

De gemeenteraadsvergadering in Zoeterwoude van vrijdagavond gaat door, maar alleen dankzij handig gebruik van de gemeentewet. Die is daar volgens deskundigen echter niet voor bedoeld „De besluiten zijn rechtsgeldig, maar hebben nul democratische waarde.”

’Als raadslid zijn we gekozen om ook in moeilijke tijden en ook onder moeilijke omstandigheden, besluiten te nemen. Dat zijn we aan onze democratie en aan onze burgers verplicht.’ Zo verdedigde de gemeente Zoeterwoude haar besluit om de raadsvergadering donderdagavond tóch door te laten gaan. Dit ondanks het feit dat de fracties van CDA, VVD en Seniorenbelangen Zoeterwoude (SbZ) al hadden aangegeven deze wegens de coronacrisis te boycotten.

Uiteindelijk ging de vergadering niet door omdat het quorum van de raad - het verplichte aantal raadsleden, de helft plus één - niet werd gehaald. Het gevolg daarvan is dat vergadering een dag later alsnog plaatsvindt. Dat mag volgens artikel 20 in de gemeentewet.

De boycot staat nog steeds: slechts twee leden van Progressief Zoeterwoude hebben aangegeven aanwezig te zijn. Als dat al niet vreemd genoeg klinkt: deze twee leden mogen nu volgens artikel 20 beslissingen nemen alsof ze de hele gemeenteraad vertegenwoordigen. Het doorgaan van de vergaderingen leidde tot woede van de overige raadsfracties: ’Ik vind het te schandalig voor woorden’, vertelde VVD-voorman Mathieu Paardekooper donderdag aan het Leidsch Dagblad, ’De volksgezondheid mag niet ondergeschikt zijn aan de vergadering. En de wereld vergaat niet als ik zie wat voor agendapunten er besproken moeten worden’.

Schandalig misschien, maar het mag wél, weet Geerten Boogaard. Hij is bijzonder hoogleraar decentrale overheden aan de Leidse Universiteit. Toch betitelt hij de situatie in Zoeterwoude als ’volstrekt onnodige powerplay van de burgemeester’.

Burgemeester Liesbeth Bloemen gebruikt het wetsartikel op de verkeerde manier, stelt hij: „Die wet is ooit bedacht om te zorgen dat een gemeenteraad niet gegijzeld kan worden door een meerderheid die besluit afwezig te zijn. Of als er een bom is gevallen en het quorum echt onhaalbaar is. De route die ze nu kiest levert dan wel rechtsgeldige besluiten op, maar met nul democratische waarde.”

Boogaard zou het nog begrijpen als er cruciale beslissingen genomen moeten worden. „Wanneer er een belangrijke deadline zou gemist worden bijvoorbeeld. Maar dan nog neem je alleen nog een besluit over dat onderdeel en laat je de rest van de agenda even rusten tot de hele raad wel weer aanwezig is. Dan bespreek je ook dat cruciale onderdeel nogmaals met elkaar. Daar is nu totaal geen sprake van. Het is allemaal zo ontzettend schaamteloos, de twee raadsleden die hebben gezegd vanavond te komen zijn notabene coalitieleden. Wat wil je dan bereiken? Ik vind dat de griffie hier een sterkere rol in had moeten spelen en dit had moeten tegengaan. Maar uiteindelijk staat of valt het bij die twee raadsleden: als zij vanavond echt aanwezig zijn en meegaan in dit spel, berokkenen zij het instituut van de gemeenteraad heel veel schade.”

Overigens is Zoeterwoude niet de enige gemeente waar dit speelt, ook in Lisse is er vanavond een raadsvergadering. Daar hebben de fractievoorzitters vooraf de koppen bij gestoken en zal één raadslid namens de voltallige raad stemmen. Van enig rumoer is tussen de bollenvelden geen sprake. „We weten dat artikel twintig in een beperkt aantal gemeenten wordt gebruikt”, vertelt Sonja van der Graaf namens de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). „Maar welke het precies doen, is voor ons ook niet duidelijk. We moedigen het niet aan, want dit middel is vooral bedoeld voor situaties waarin je echt niet anders kunt.”

Ironisch genoeg vergadert de Tweede Kamer vrijdagmiddag over een noodwet die vastlegt dat gemeenteraadsbesluiten voortaan ook digitaal morgen worden genomen. „Als het een beetje meezit zal deze wet volgende week in werking treden”, vertelt Boogaard. „Als ze daar even op hadden gewacht in Zoeterwoude was deze consternatie helemaal niet nodig geweest.”

Meer nieuws uit Leiden

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.