Premium

Aangespoeld brokstuk in Katwijk van neergestort marinevliegtuig uit 1960

Aangespoeld brokstuk in Katwijk van neergestort marinevliegtuig uit 1960
De mannen achter de ontdekking: emiritushoogleraar Jan de Lange, jutters Maarten en Leen van Duijn en voormalig onderhoudstechnicus Prudent Staal.
© Foto Taco van der Eb
Katwijk

Een aangespoeld vliegtuigbrokstuk lag al een jaar in de Katwijkse juttersschuur van Leen van Duijn. Toen hij op zoek besloot te gaan naar het verhaal erachter, werd dat dankzij hulp van experts binnen een week duidelijk.

Het gaat om een stuk staart van een Avenger, een toestel van Amerikaanse makelij, die in 1960 opsteeg vanaf Marinevliegkamp Valkenburg. Vanwege motorproblemen moest piloot P. de Jong tijdens een lokale vlucht voor de Nederlandse kust al snel een noodlanding maken op het water. Hij bleef in leven dankzij de rubberboot die tot de standaarduitrusting behoorde. Anderhalf uur dobberde de Katwijker in de storm rond, voordat een marinepatrouillevaartuig redding bracht; hij had zijn laatste lichtkogel al afgeschoten.

Dat verhaal heeft Prudent Staal gereconstrueerd op basis van zijn rijke privéarchief, tot stand gekomen tijdens en na afloop van een dertigjarig dienstverband als onderhoudstechnicus op vliegkamp Valkenburg. De Katwijkse emeritus-hoogleraar Jan de Lange, die de jutters helpt een museum op te zetten, schakelde hem in bij het thuisbrengen van het brokstuk.

Neptune

,,Uit mijn administratie blijkt dat er sinds 1950 alleen al van de Marineluchtvaartdienst zeven vliegtuigen tussen Hoek van Holland en IJmuiden in zee terechtgekomen zijn’’, zegt Staal. ,,Toch is het bijzonder als er een onderdeel uit het water komt. Katwijkers zeggen dan per definitie dat het van een Neptune is, maar dat hoeft niet per se het geval te zijn.’’

Luchtvaartliefhebber De Lange was ’associatief’ al tot de conclusie gekomen dat het in dit geval om een Avenger moest gaan, omdat hij de profielen van de Amerikaanse bouwer Grumman herkende. Terwijl hij het restant nauwelijks durfde aan te raken, zette praktijkman Staal in een zoektocht naar aanwijzingen de boormachine erin. ,,Elk vliegtuigonderdeel heeft een nummer’’, weet hij. ,,Door het te slopen, hebben we er twee kunnen vinden. Zelfs een nummer dat met potlood is geschreven, heel bijzonder. Het stuk staart heeft onder een zandbank gelegen, waardoor het nauwelijks door de zee is aangetast. Aan de binnenkant zat de primer er nog op.’’

Oogje

Zijn kennersoog viel ook op het oogje waarmee een kabel aan de vleugel werd vastgemaakt als het toestel aan de grond stond. ,,Een van mijn connecties kwam met een foto van een Avenger die vliegt in Greenwich, Connecticut, waarop precies zo’n profiel in het metaal is te zien. Die gelijkenis was voor ons de bevestiging. Dankzij mijn archief kon ik vervolgens het verhaal compleet maken.’’

De voormalig onderhoudstechnicus wil graag met piloot De Jong, of zijn nabestaanden, in contact komen. Al was het maar vanwege diens laconieke reactie van destijds: ,,De redders zijn nogal lang weggebleven. De vorige keer duurde het maar een half uurtje.’’

Meer nieuws uit Duin- en Bollenstreek

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.