Premium

Slimme app kan contacten van onwetende maar al besmettelijke coronapatiënt waarschuwen en zo pandemie indammen, ontdekken Britse onderzoekers

Slimme app kan contacten van onwetende maar al besmettelijke coronapatiënt waarschuwen en zo pandemie indammen, ontdekken Britse onderzoekers

Een slimme app kan de coronapandemie definitief de das omdoen. Dat blijkt uit nieuw Brits onderzoek dat deze week met spoed werd gepubliceerd in het befaamde vakblad Science. Dan zullen we wel een deel van onze privacy moeten opgeven.

Covid-19 verspreidt zich volgens de onderzoekers zo snel en verraderlijk doordat patiënten al besmettelijk zijn vóórdat ze symptomen krijgen van de ziekte.

Onwetend

De Universiteit van Oxford schat in dat 45 procent van de besmettingen plaatsvindt door onwetende coronalijders. Die zijn in de veertien uur voordat ze ziek worden het meest besmettelijk.

De onderzoekers baseren zich op veel wetenschappelijke bronnen en gegevens uit onder meer de Chinese provincie Hubei, waar het virus voor het eerst de kop opstak. Mensen die de ziekteverschijnselen al hebben zorgen volgens de Britten voor veertig procent van de nieuwe gevallen.

Isoleren van zogenoemde presymptomatische patiënten is de sleutel tot het stoppen van de pandemie, denken de Britten. Klinkt als een onmogelijke opgave, maar door gebruik te maken van mobiele telefoons met geactiveerde locatievoorzieningen kan het.

App

Zodra iemand die ziek wordt positief test op corona, kan via een speciale app iedereen worden achterhaald en gewaarschuwd die in de besmettelijke fase in de buurt van de patiënt was. Wie de waarschuwing ontvangt, moet twee weken binnen blijven.

Het effect van deze aanpak staat of valt met snelheid. Pas na drie dagen waarschuwen heeft geen zin, nieuwe ’onwetenden’ hebben dan al te veel anderen besmet.

De benodigde technologie is al beschikbaar, dankzij inspanningen van deskundigen en bedrijven in acht Europese landen. Deze week werd de code openbaar gemaakt voor de techniek die kan registreren bij wie de ziek geworden smartphonegebruiker de afgelopen weken in de buurt is geweest. Het sturen van een waarschuwingsbericht naar deze mensen is daarmee in een handomdraai te regelen.

De technologie voldoen aan de in Europa geldende privacywetgeving, stellen de ontwikkelaars. De Nederlandse Autoriteit Persoonsgegevens (AP) ziet het anders. ,,Locatiegegevens gebruiken om de overheid te helpen in de strijd tegen het coronavirus is niet volledig onmogelijk, maar kan alleen als daar een wettelijke regeling voor bestaat’’, stelt de autoriteit in een verklaring.

Ingrijpend

AP-voorzitter Aleid Wolfsen constateert dat ook in ons land wordt gespeeld met de gedachte om telefoongegevens in te zetten in de strijd tegen het coronavirus. ,,Dit kan niet zomaar. Het gebruik van locatiegegevens van burgers door de overheid is zeer ingrijpend. Zo’n maatregel moet duidelijk zijn, in verhouding staan tot het doel ervan en voldoende waarborgen bevatten.’’

Alleen een spoedwet kan uitkomst bieden, stelt de autoriteit. Die wijst erop dat telecombedrijven niet zomaar gegevens van klanten mogen delen met de overheid. Dat verbieden zowel de privacywet als de telecommunicatiewet. Toestemming vragen aan alle Nederlanders vindt de autoriteit te omslachtig, gelet op de prangende situatie.

Locatiegegevens anonimiseren is evenmin een alternatief. Wie weet waar iemand woont of werkt en dat combineert met de geanonimiseerde locatiegegevens van heel veel mensen, kan immers alsnog achterhalen wie bij welke locaties hoort. Wolfsen: ,,Dat maakt van deze gegevens persoonsgegevens en die mag je niet zomaar delen.’’

Er is nog tijd

Er is nog wel even tijd om een en ander te regelen. De ’Oxford-methode’ kan vooral nuttig zijn als het gewone leven weer enigszins wordt hervat. Een nieuwe brandhaard kan door het waarschuwen van contacten snel de kop worden ingedrukt.

Ook voor deze aanpak geldt vooralsnog dat niet zeker is of die werkt. En wat als het coronavirus toch besmettelijker blijkt dan in de rekenmodellen van de Britse onderzoekers wordt aangenomen? In dat geval is zo’n slimme appeen druppel op de gloeiende plaat.

9ce9b9a6-75c1-11ea-8115-02d1dbdc35d1.pdf

Meer nieuws uit Metropool

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.