Verwarrende taferelen rond de bevrijding op Kaageiland

Beeld van 7 mei 1945: De Kaag is bevrijd. Links Alie Biemond-van Egmond, de latere moeder van schrijver Jan Biemond. Vijf dagen eerder was zij in het kerkje op De Kaag getrouwd.
De Kaag

Het einde van de oorlog, waar ook op Kaageiland reikhalzend naar wordt uitgezien, zorgt voor ’ongewone druktes’ bij de plaatselijke bakkerij van Van Zwieten (later Van Asselt). Want daar is nog elektriciteit en kan dus naar Radio Oranje worden geluisterd. Meldt Jan Biemond in zijn pas verschenen boek ’De Kaag in oorlogstijd’, waarvan hier een voorproefje.

’De geest is uit de fles’ wanneer op 4 mei wordt gemeld dat de volgende dag de vrede ingaat. ’Die vijfde gaan mensen de straat op, loopt men bij elkaar binnen en neemt men een borrel in ’t Kompas bij Dirk van Nieuwkoop. De verzetsmensen op de Kaag - met oranje-blauwe armbanden - laten zich voor het eerst in het openbaar zien, zo’n man of tien.’

Deze Binnenlandse Strijdkrachten (BS) willen gemaal de Leeghwater ’bevrijden’, waar zulke kat-en-muisspelletjes om waren gespeeld. Toen de bezetters flinke hoeveelheden springstoffen plaatsten, liet het verzet zandschepen aanrukken om gaten in de dijk rond de Haarlemmermeerpolder ’dicht te varen’.

Lees ook: Coronacrisis maakt ’De Kaag in oorlogstijd’ een stuk persoonlijker

De bij het gemaal gestationeerde Oostenrijkers gaan gewillig mee naar de jeugdherberg, het hoofdkwartier van de BS, waarna de driekleur wordt gehesen. Heel anders loopt het bij de Kaagbrug. De drie bezetters daar weigeren zich over te geven, dreigen een naastgelegen boerderij op te blazen en laten assistentie overkomen uit Noordwijkerhout.

’De verzetsmensen moeten hierop hun wapens inleveren en mogen blij zijn dat ze het er levend afbrengen. De Kaag raakt in paniek, de vlaggen worden weer binnengehaald en somberheid is troef. Pas op 7 mei geven de Duitsers zich formeel over, waarna de verzetsmensen hun wapens terugkrijgen, heel officieel. Dan toch eindelijk een uitbundige optocht en een zee aan vlaggen.’

Meer nieuws uit Leiden

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.