In Memoriam: Naima El Bezaz (1974-2020), strijdbare stem van tweede generatie

Naima El Bezaz.
© Foto Paul Malherbe

Ze had altijd de ambitie om schrijfster te worden. Al op jonge leeftijd maakte ze haar debuut in de literatuur. Naima El Bezaz is afgelopen weekend op 46-jarige leeftijd overleden.

Naima El Bezaz werd geboren in Marokko en verhuisde als kleuter naar Nederland. Het gezin ging vader achterna die als gastarbeider in Alphen aan den Rijn terecht was gekomen. Haar toenmalige kleuterjuf herinnert zich haar: ,,Een sterk kind die wist wat ze wilde; voor haar familie zorgen en snel goed Nederlands leren. Ik weet nog dat ik tegen een collega zei: van haar gaan we later nog heel wat horen.’’

Als kind trok ze zich in het drukke gezin in de flatwoning graag terug met een boek. Desnoods met een zaklamp onder de dekens om op die manier haar eigen fantasiewereld te creëren. Het vele lezen deed bij haar het vuur ontbranden om zelf te gaan schrijven. Haar eerste succes boekte ze begin jaren ’90 met het winnen van de schrijfwedstrijd van het plaatselijke literair café.

In die tijd leerde ik haar kennen. ,,Je bent de eerste journalist die de moeite nam om mij te interviewen, dat zal ik nooit vergeten’’, zei ze altijd als ik haar tegenkwam. Door het interview kwam ze in contact met schrijfster Yvonne Kroonenberg, die haar introduceerde bij een uitgeverij. Haar debuutroman ’De weg naar het noorden’ verscheen in 1995. Hierin vertelt ze het verhaal van een jonge werkloze Marokkaan die op zoek naar een beter bestaan naar Europa reist.

Met dit boek kwam ze volop in de publiciteit. Een jonge schrijfster van Marokkaanse komaf trok de aandacht; zeker omdat bleek dat Naima El Bezaz niet op haar mondje was gevallen. Ze presenteerde zich als zelfbewuste en geëmancipeerde vrouw, die inmiddels rechten studeerde aan de Universiteit Leiden.

Haar tweede boek ’Minnares van de duivel’ kwam in 2002 uit. Dat dit boek expliciet erotische scènes bevatte, viel niet bij iedereen in de Marokkaanse gemeenschap goed. Ze kreeg te maken met bedreigingen. Door alle ophef raakte ze in een depressie. Haar boek ’De verstotene’ uit 2006 gaat daar ook deels over.

Een echt groot lezerspubliek wist ze in 2010 te scoren met haar roman ’Vinexvrouwen’. In deze vrolijke zedenschets beschrijft ze het leven in een nieuwbouwwijk in Zaandam, waar ze inmiddels met man en kinderen was neergestreken. Achter die keurige voordeuren bevindt zich volgens haar een wereld van seks en drugs. Haar Zaanse buren namen haar dit boek niet in dank af en opnieuw lag ze onder vuur.

,,Ik hoef maar iets te schrijven en er is heibel’’, zei ze treffend. Toch verscheen er een vervolg: ’Meer Vinexvrouwen’. De filmrechten van deze twee boeken zijn verkocht, maar hebben nog niet tot een verfilming geleid.

Naima El Bezaz gaf een stem aan de tweede generatie Marokkaanse Nederlanders en pleitte vooral voor openheid. ,,Ik ben opgegroeid in een Marokkaanse schaamtecultuur. Alles moet worden bedekt. Ik schrijf juist over taboes om ze daarmee bespreekbaar te maken, ook al weet ik dat lang niet iedereen mijn grote bek in dank afneemt.’’

De schrijfster heeft zelf een einde aan haar leven gemaakt. Ze laat een man en twee dochters achter.

Zie je het leven niet meer zitten? Of maak je je zorgen over een ander? Bel 0900-0113 of chat via 113.nl. Anoniem, gratis en 24/7.

Meer nieuws uit Leiden

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.