90-jarige Toos Berbée uit Leiden geeft zichzelf een muurgedicht cadeau: ’Mens, durf te leven!’

Toos Berbée-Mentink is trots op haar muurgedicht.
© Foto Taco van der Eb
Leiden

Toos Berbée-Mentink werd onlangs negentig jaar en gaf zichzelf een muurgedicht cadeau. Op de zijgevel van haar huis aan de Leidse Bloemistenlaan is de tekst van het lied ’Mens, durf te leven!’ geschilderd.

,,Het is een cadeau aan mezelf en aan de wijk, waar ik al meer dan dertig jaar met heel veel plezier woon’’, zegt Berbée over het muurgedicht. Vanwege de coronacrisis is de feestelijke onthulling tot nu toe uitgebleven. ,,Ik had dat in oktober willen doen met familie en buren, maar vijftig gasten is op dit moment echt te veel. Hopelijk kan het alsnog in het voorjaar.’’

Al jaren geleden bedacht ze dat een muurgedicht niet zou misstaan op haar woning op de hoek van de Bloemistenlaan en de Lindestraat. Daarom benaderde ze Ben Walenkamp, de man die in de jaren ’90 het initiatief nam voor de inmiddels meer dan honderd muurgedichten in Leiden. ,,Op dat moment deden zij geen nieuwe gedichten meer. Ik vertelde mijn zoon over mijn teleurstelling en die zei meteen: dan doen we het toch zelf!’’

Dat bleek gemakkelijker gezegd dan gedaan. Zo moest bijvoorbeeld een stadsschoonvergunning worden aangevraagd bij de gemeente Leiden. Ook dubde Toos Berbée lang over de vraag welk gedicht ze zou laten aanbrengen. ,,Ik ben een groot fan van Johan Cruijff en over hem is ooit een mooi sonnet geschreven. Daar heb ik over getwijfeld. Aan de andere kant houdt niet iedereen van voetbal. Ik denk dat deze dichtregels meer mensen aanspreken.’’

Eigenlijk is het een liedtekst. ’Mens, durf te leven!’ werd in 1917 geschreven door Dirk Witte (1885-1932) en in eerste instantie uitgevoerd door Jean-Louis Pisuisse. Het lied groeide uit tot een klassieker in de Nederlandstalige muziek. Het werd onder anderen gezongen door Ramses Shaffy, Jenny Arean en Wende Snijders.

Ook de 90-jarige Toos raakt nog altijd ontroerd door het lied. ,,Het is al meer dan honderd jaar oud, maar er spreekt nog zo’n ongelooflijke levenslust uit. Toen het coronavirus om zich heen begon te grijpen, sloeg wel de twijfel toe. Ik kwam in gewetensnood. Je kunt immers wel willen leven, maar zo’n virus kan soms anders beslissen. Toch heb ik doorgezet. Ik ga ervan uit dat zo’n pandemie van voorbijgaande aard is. Vroeger op school leerde ik al dat er gemiddeld elke honderd jaar een crisis hard toeslaat. En als mensen in de put zitten, kunnen ze juist kracht putten uit deze dichtregels.’’

De Leidse kwam in 1986 met haar inmiddels overleden echtgenoot in het bewuste huis wonen. ,,Het is een fijne buurt en ik vond het altijd jammer dat deze wijk nooit een muurgedicht heeft gekregen. Ik kom uit een gezin van zeven jongens en twee meiden. We woonden in een huis op het terrein van de groenteveiling, waar mijn vader werkte. Op weg naar de lagere school aan het Levendaal liep ik al vaak door deze wijk. Toen onze kinderen de deur uit waren, zijn mijn man en ik hier gaan wonen omdat we een minder groot huis wilden. Het is lekker dicht bij de stad en toch niet in het centrum.’’

De blinde muur heeft ze eerst door een stucadoor laten bewerken. ,,Bij verfwinkel Van Borselen aan de Hooigracht hebben we goede verf gekocht. Toen hebben mijn zoon Frank en een vriend van hem, Tim Benjamin, samen de tekst geschilderd. Ze zijn er drie dagen mee bezig geweest. Nee, ik heb vooraf niet de buurtbewoners gepolst. Maar tot nu toe heb ik alleen maar positieve reacties gekregen.’’

Ondanks haar respectabele leeftijd klimt Berbée voor de foto op een elektriciteitskast naast haar huis. ,,Ja, dat durf ik nog wel. Ik blijf wel zitten hoor! Ik durf niet te gaan staan. Straks val ik nog te pletter. Dat zou toch wat zijn, zo voor de dichtregel ’Mens, durf te leven!’.’’

Meer nieuws uit Leiden

Ombudsman

Ombudsmannen Durk Geertsma & Ed Brouwer springen in de bres voor de consument.