Opinie: Naturalis is geen museum, maar een mortuarium

Naturalis.

Naturalis.© Foto ANP?Phil Nijhuis

Jelle de Graaf en Linda Knoester
Leiden

Extinction Rebellion en andere klimaat- en milieuorganisaties vinden dat Naturalis in Leiden zich sterker moet uitspreken tegen de vernietiging van onze planeet.

Het Leidse museum Naturalis heeft zich de afgelopen jaren nadrukkelijk gepositioneerd als biodiversiteitscentrum. Toch besteedt Naturalis in haar museum geen aandacht aan de door mensen veroorzaakte wereldwijde biodiversiteitscrisis en de massale uitstervingsgolf – pas de zesde van deze orde – waar de planeet zich in bevindt. Acht wetenschappers en vijftien klimaat- en milieuorganisaties riepen Naturalis per brief op om prominent aandacht te besteden aan de ‘schaal, oorzaken, en gevolgen van de huidige massa-uitsterving’.

In het beleidsplan van Naturalis staat: “Onze koers is duidelijk: we brengen de biodiversiteit in kaart en bevorderen dat ons natuurlijk erfgoed beter wordt gebruikt. (…) Zo dragen we bij aan oplossingen voor grote actuele vragen uit de maatschappij.” In de praktijk blijft die bijdrage voor de maatschappij echter beperkt. In een reactie laat de directie van Naturalis weten geen aandacht te willen besteden aan de biodiversiteitscrisis. We zijn teleurgesteld dat Naturalis geen navolging wil geven aan haar eigen ambities en roepen haar nogmaals op de spreekwoordelijke mammoet in de kamer niet langer onbenoemd te laten!

In zijn brief geeft de directeur van Naturalis Edwin van Huis aan dat er verschillende manieren zijn om aandacht te vragen voor de klimaat- en ecologische crises en dat Naturalis dat doet op een andere manier dan actiegroepen als Extinction Rebellion. Wij begrijpen dat actiegroepen een andere rol hebben dan onderzoeksinstellingen en musea en vragen de directie van Naturalis dan ook niet om samen met ons de straat op te gaan om te demonstreren. Wat we wel vragen is dat Naturalis vanuit haar rol als biodiversiteitscentrum aandacht besteedt aan het belangrijkste onderwerp in haar werkveld. Onze kritiek is niet dat Naturalis op de verkeerde manier stilstaat bij de door de mens veroorzaakte biodiversiteitscrisis, maar dat Naturalis in haar museum géén aandacht besteedt aan deze crisis.

Van Huis geeft aan de museumbezoekers van Naturalis te willen laten zien hoe mooi, divers en kwetsbaar de natuur is, zodat ze daarna vanuit bewondering en verwondering zelf in actie komen. Als argument haalt hij een prachtig citaat aan van David Attenborough die zegt: “Niemand zal beschermen waar ze niet om geven, en niemand zal geven om wat ze nooit hebben ervaren.” Dit is een goed argument om de schoonheid van de natuur te laten zien, maar geen argument om géén aandacht te besteden aan de rol van de mens bij het toebrengen van schade aan de natuur. De door Van Huis aangehaalde Attenborough denkt hier overigens net zo over. Waar hij in zijn films decennia lang slechts de schoonheid van de natuur liet zien, gaat zijn laatste film juist over de schade die een deel van de mensheid de planeet toebrengt.

In A Life On Our Planet staat Attenborough op aansprekende wijze stil bij de vernietiging van onze planeet. Het Natural History Museum in London laat met haar focus op het antropoceen, het tijdperk van de mens, zien dat dit ook in een museum op aansprekende wijze mogelijk is.

Naturalis heeft de mooie ambitie een museum te zijn voor iedereen. Maar dat kan geen reden zijn om het belangrijkste thema in haar werkveld te negeren. Mensen aanspreken doe je door de kracht van je verhalen, niet door hen naar de mond te praten of de werkelijkheid te verzwijgen. Het is tijd dat Naturalis de kans grijpt om één van de belangrijkste verhalen in de wereld te vertellen. Een biodiversiteitsmuseum dat geen aandacht besteedt aan de biodiversiteitscrisis is geen museum, maar een mortuarium.

Jelle de Graaf (Extinction Rebellion Nederland) en Linda Knoester (Extinction Rebellion Leiden) mede namens 9 wetenschappers en 18 klimaat- en milieuorganisaties.

Meer nieuws uit Leiden

Net Binnen

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.