Sportverslaggever Marco Knippen noemt zijn award voor ’Scoop van het jaar’ eervol, maar: ’De échte prijs is voor mij pas binnen als we komen tot een veiliger sportklimaat’

Marco Knippen wordt zelf geïnterviewd over zijn opzienbarende ’Dossier turnmisbruik’ van afgelopen zomer.

Marco Knippen wordt zelf geïnterviewd over zijn opzienbarende ’Dossier turnmisbruik’ van afgelopen zomer.© Foto Stephan Tellier

Robert Berkeley

Het ’Dossier turnmisbruik’, dat afgelopen zomer in deze krant en website verscheen, heeft journalist Marco Knippen (50) de prijs voor ’Scoop van het jaar’ opgeleverd. Het dossier is nog geenszins gesloten. „Want ik twijfel of er nu structureel iets gaat veranderen.”

Marco, gefeliciteerd. Wanneer ben jij begonnen aan dit verhaal?

„Dan moeten we heel ver terug. Er was in 1999 een zaak rond een bekende turn- en trampolinetrainer bij Victory in Alkmaar. Hij werd beschuldigd van diefstal en veroordeeld voor schuldheling van turntoestellen. Heel iets anders, maar toen ik met die zaak bezig was ving ik geluiden op van grensoverschrijdend gedrag. Ik kon er niet veel mee, het waren losse eindjes, maar het bleef in mijn achterhoofd hangen. Twee jaar later brak de Nederlandse ploeg door op het WK in Gent, onder leiding van bondscoach Frank Louter. Renske Endel veroverde zilver, een mijlpaal. Ook toen had ik zo nu en dan mijn vermoedens.

De puzzelstukjes kwamen langzaam bij elkaar, tot de turnsters van die generatie in 2011 in Helden Magazine uit de school klapten en het ineens op straat lag. Twee jaar later volgde het boek ’De onvrije oefening’ van Stasja Köhler en Simone Heitinga over het schrikbewind van Gerrit Beltman. Vanaf toen ben ik erin gedoken en heb ik door de jaren heen artikelen geschreven. Soms stak er even een storm op, maar de echte publieke verontwaardiging bleef uit. Dat kwam naar mijn idee omdat er één element altijd ontbrak: een daderbekentenis. Een trainer die een boekje open deed.”

Dat werd vorig jaar Gerrit Beltman. Hoe kreeg je dat voor elkaar?

„Via een tussenpersoon hoorde ik dat er een gerenommeerde trainer zou zijn die mogelijk wilde praten. Ik wist toen nog niet wie, maar kreeg te horen dat hij zijn verhaal wilde doen. In een eerste verkennend gesprek heb ik gezegd dat ik een oprechte schuldbekentenis wilde. Hij moest met zijn billen bloot en het was niet de bedoeling zijn eigen straatje schoon te vegen. In een tweede gesprek zijn we op de achtergronden ingegaan en uiteindelijk volgde een derde gesprek, dat je ’het interview’ zou kunnen noemen.”

Had je deze impact verwacht?

„Ja en nee. Ik wist dat de bekentenis uniek was en wat los zou maken, maar het verbaasde me dat het ook over de grenzen zo groot zou worden. In België, waar Beltman werkzaam was, werd het een dag later al een enorme rel en ook kranten als de New York Times, The Guardian, tijdschrift Der Spiegel en zelfs de Singapore Straits Times haalden mijn artikel aan. Het is een universeel probleem. Wat ik jammer vond, was dat Beltman een dag later op tv bij de NOS zijn verhaal wat afzwakte. Maar dat kwam juist als een boemerang bij hem terug, want verontwaardigde turnsters reageerden dáár weer op.”

Kun je het onderwerp nu dan, na ruim twintig jaar, loslaten?

„Nee, dat kan ik nog niet. Omdat ik twijfel of er structureel iets gaat veranderen. Ik heb sporters van 18 tot 41 jaar gesproken, dat zijn vijf turnlichtingen. Dit grensoverschrijdend gedrag speelt al decennia. Dat is niet ineens over en ik vraag me af of de KNGU (turnbond, red.) bereid is om in de spiegel te kijken. Er is een afwachtende houding. Belangrijke posities in het bondstraject worden nog steeds bekleed door trainers die over de schreef zijn gegaan in het verleden. Als die geen rekenschap gaan afleggen, kun je die cultuur niet veranderen.”

Deze award heb je in elk geval binnen.

„Dit is eervol, maar voor mij is de prijs pas écht wat waard als we komen tot een veiliger sportklimaat. Ik ben nooit uit geweest op sensatie, er zit geen scoringsdrift achter. Ja, ik wilde impact veroorzaken en dat lijkt misschien hetzelfde, maar dat is het niet.”

NSP-prijs

Marco Knippen, sport- en onderzoeksredacteur van deze krant, heeft maandag de ’Scoop van het Jaar’-award van de Nederlandse Sport Pers gewonnen voor twee publicaties op zaterdag 25 juli 2020: een opzienbarend interview met turntrainer Gerrit Beltman en de indringende relazen van tien (ex-)turnsters over het schrikbewind van hem en andere trainers. Volgens de jury was dit het sportverhaal ’met de grootste impact’, waarbij Knippen ’secuur en integer’ te werk is gegaan: ’zorgvuldig en zonder sensatiezucht’.

Meer nieuws uit Sport

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.