’Je redt er mensen mee.’ Huisartsen organiseren inzameling AZ-vaccins voor Namibië. Het wachten is op groen licht.

Verpleegkundige met een ampul AstraZeneca

Verpleegkundige met een ampul AstraZeneca© AP

Mirjam van der Puijl

Binnenkort zijn de huisartsen ‘klaar’ met prikken, maar sommige praktijken hebben nog koelkasten vol met ongebruikt AstraZeneca-vaccin. Wat moet daarmee gebeuren? ,,Als ze maar gebruikt worden.’’

Huisartsen verwachten heel wat doses AstraZeneca over te houden, zeker sinds VWS bekendmaakte dat eenmaal gevaccineerden ook naar de GGD mogen voor Pfizer of Moderna. Volgende week komt het RIVM met een richtlijn, waarin staat wat de huisartsen moeten doen met de verzegelde ampullen. Die zijn eigendom van de overheid.

Huisarts Jan Peter Feenstra weet het wel. Na een noodoproep van een collega-arts uit Namibië, bereidt hij samen met de Leidense huisarts Walter Schrader een inzamelingsactie voor om vaccins en ander materiaal te schenken aan het land.

Verspreiding van restpartijen gaat in principe via het Europese Covax-programma, maar Namibië staat niet op de Covax-lijst. Het land kampt met een uitbraak die snel in hevigheid toeneemt en heeft zelf weinig vaccins.

Al weken geleden bekroop hen de angst dat de vaccins eenzelfde lot beschoren zouden zijn als de miljoenen vernietigde Mexicaanse griep-vaccins. ,,Ik kan dat niet aanzien, ik kan er nauwelijks met droge ogen over praten’’, zegt Schrader. ,,Werkzame vaccins vernietigen is onbegrijpelijk. We weten wat vaccinatie kan doen, hoe snel het levens redt.’’

Aan een schenking zitten wel de nodige haken en ogen. De belangrijkste: de ’koudeketen’ moet van begin tot eind gegarandeerd zijn - de verzekering dat de vaccins altijd koud genoeg bewaard en vervoerd zijn, zodat ze niet zijn bedorven.

Extra complicerende factor in dit geval is het terughalen van de vaccins uit duizenden huisartsenpraktijken, die ook moeten meewerken. ,,Het is een megaklus’’, bevestigt Feenstra, ,,maar je redt er tenslotte mensen mee.’’

De groep zegt klaar te zijn voor de operatie. Er is een registratiesysteem, er is geld, en het Namibische Ministry of Health zou garantstaan voor de ‘koudeketen’. ,,Het vliegtuig staat klaar, de koelkasten zijn geregeld.’’ Het wachten is, zegt Feenstra, op groen licht van VWS.

Vorige week vertrok een groep Rotterdamse vrijwilligers richting Kaapverdië met honderdvijftigduizend vaccins op zak. Dat land staat wel op de Covax-lijst.

RIVM-woordvoerder Charlotte Menten zegt vrijdag er nog over te praten, maar dat donatie in principe verloopt via de overheid, en dat VWS de bestemming bepaalt. Veel tijd is daarvoor echter niet. Haast is geboden - elke maand verstrijkt de houdbaarheidsdatum van een nieuwe batch.

,,Bottom line is: als ze maar gebruikt worden om levens te reddden’’ zegt Feenstra. ,,Als ze maar niet vernietigd worden. Als ze goed ingezet worden, uitstekend. Ik hoop alleen dat Namibië geholpen wordt.’’

Meer nieuws uit Uitgelicht

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.