Hoogleraar Vermeiren, VPRO’s Zomergast: ’Komende jaren gaat het over covidgeneratie’

Robert Vermeiren.

Robert Vermeiren.© foto jeroen dietz

Erna Straatsma
Leiden

De overheveling van de jeugdzorg naar gemeenten is een mislukt project, zegt Robert Vermeiren. De Leidse hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie, verbonden aan Curium/LUMC, is zondag 2 augustus drie uur lang te zien bij ’VPRO’s Zomergasten’ op televisie.

,,De meest kwetsbare kinderen krijgen niet de zorg die ze nodig hebben’’, zegt Vermeiren, Vlaming van geboorte en al decennialang het boegbeeld van de Nederlandse kinderpsychiatrie. ,,Nee, je kunt wel zeggen dat de transitie van de jeugdzorg niet goed is uitgepakt.’’

Vermeiren pleit daarom al enige tijd voor een terugkeer van de specialistische jeugdzorgtaken naar hogere overheden, een ’recentralisatie’. Gemeenten zijn volgens hem niet opgewassen tegen de taken die hen in 2015 zijn toebedeeld. ,,De uitgaven van de jeugdzorg zijn de afgelopen jaren van 3,6 miljard euro naar 5,4 miljard euro gestegen. Dan moet je wel concluderen dat er iets mis is. Een groot deel van die extra middelen, zo’n één miljard euro, gaat op aan administratie.’’

Onzinzorg

Het aantal jeugdzorgaanbieders is, sinds de overheveling naar gemeenten, toegenomen van enkele duizenden naar 6.000 aanbieders, zegt de hoogleraar. ,,En daar zit heel veel onzinzorg tussen.’’ Gemeenten zetten flink in op preventie, wat was bedoeld om de kosten van dure specialistische hulp te beperken, maar het tegendeel is het geval. De groeiende aandacht voor ’lichte gevallen’ heeft de kosten alleen maar opgestuwd. ,,En er is geen goede specialistische zorg voor jongeren die na een opname in de jeugd-ggz ’afschalen’. Daar hebben wij, binnen Curium/LUMC, ook last van. Kinderen kunnen niet doorstromen naar lichtere begeleiding.’’

Ook over de gevolgen van de coronapandemie voor jongeren maakt Vermeiren zich zorgen. Lange lockdowns eisten al hun tol. ,,We zien een ontzettende toevloed aan jongeren die suïcidaal zijn, eetstoornissen hebben en automutileren. Vooral jongeren die al een bepaalde kwetsbaarheid hadden krijgen een extra klop. Maar ook gezonde jongeren lopen schade op. De komende decennia zullen we het hebben over de covidgeneratie. Er moet snel een plan komen om verdere schade te voorkomen. Er moet alles aan gedaan worden om kinderen naar school te laten gaan en ze bewegingsruimte te geven. Dat is cruciaal voor hun ontwikkeling.’’

Een klaagzang wordt het zondagavond geenszins, zegt de kinderpsychiater. ,,Nee, daar hoef je je geen zorgen over te maken. Er is één item over het huidige gemeentesysteem voor jeugdzorg, de rest gaat meer over het thema van de opgroeiende jongere. Over mijn vak, mijn eigen ervaringen daarin en mijn eigen suïcidale gedachten die ik in mijn tienertijd had. Die ervaring heeft er zeker toe bijgedragen dat ik dit werk ben gaan doen. En we zien nu helaas dat die problematiek toeneemt. Ja, er zitten wel heftige dingen tussen.’’

Kinderpsychiater

Robert Vermeiren (1968) is geboren in Gent en volgde zijn geneeskunde-opleiding aan de Universiteit Gent. Hij promoveerde in Antwerpen (2001) op een onderzoek bij jongeren die in contact waren gekomen met de jeugdrechtbank Antwerpen. Sinds 2006 is hij hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie bij het Leids Universitair Medisch Centrum (LUMC) en hoofd van de kinderpsychiatrische instelling Curium, thans LUMC-onderdeel. Van 2004 tot 2007 was hij bijzonder hoogleraar forensische psychiatrie in Leiden. Van 2006 tot 2018 was hij hoogleraar kinder- en jeugdpsychiatrie bij het VUMC in Amsterdam.

Meer nieuws uit Leiden

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.