Ecotuin DZB in Leiden als geheim wapen bij de bestrijding van diabetes type 2 [video]

Een bezoek aan de Ecotuin van DZB was onderdeel van een feestelijk startmoment eerder deze week.

Een bezoek aan de Ecotuin van DZB was onderdeel van een feestelijk startmoment eerder deze week.© Foto Taco van der Eb

Wilfred Simons
Leiden

Onderzoeksinstituut Leyden Academy en het LUMC gaan uitzoeken wat de effecten zijn van een leefstijlprogramma voor diabetes type 2-patiënten in de Ecotuin van DZB in Leiden. Voor het programma rekruteert DZB kandidaten uit het eigen bestand, maar ook het LUMC en huisartspraktijken uit de Leidse regio kunnen deelnemers aandragen.

Na de drukte van de Rijnsburgerweg en de Wassenaarseweg voelt de Ecotuin van DZB aan de Nachtegaallaan opeens weldadig aan. Aan alle kanten omringd door de drukke stad ligt hier een grote verborgen moestuin, waar van de stad niets te merken is.

De herfst heeft de tuin al in zijn greep, maar toch is er genoeg te oogsten: roodglanzende snijbiet, frisgroene bladselderij en gele courgettes staan er blakend bij. Zelfs een laatste aardbei kan nog worden geplukt. Naast de Ecotuin is een winkeltje dat elke donderdag van 8.30 tot 16.00 uur open is.

(Tekst gaat door onder de foto)

’Bladgewassen’, vooral snijbiet, deed het nog heel goed in de Ecotuin.

’Bladgewassen’, vooral snijbiet, deed het nog heel goed in de Ecotuin.© Foto Taco van der Eb

In 2017 was hier nog niets. DZB zocht een manier om cliënten die ver van de arbeidsmarkt staan, te helpen om het dagelijks leven weer op de rails te krijgen. Het gaat vaak om mensen die zichzelf niet goed verzorgen, zegt Marianne Haakmat van DZB.

Ze hebben tegenslagen en teleurstellingen ervaren en zijn daardoor het vertrouwen in elkaar en in de overheid kwijt. Ze eten ongezond, hebben vaak last van stress en van overgewicht en lijden, als gevolg hiervan, vaak aan diabetes type 2.

Lichaamsbeweging

Een ecologische moestuin, redeneerde DZB, zou zulke cliënten kunnen helpen. Lichaamsbeweging, buitenlucht, een groene omgeving en zorgen voor de kippen - dat alles is ’activerend’. Na een dag in de tuin oogsten ze behalve groente, fruit en bloemen ook voldoening. DZB besloot een programma te bedenken waarin deelnemers twee dagdelen in de tuin werken, gezamenlijk koken en lunchen met de oogst van het moment.

Ook doen ze eenvoudige, maar niettemin inspannende gymnastiekoefeningen. Het programma duurt drie tot zes maanden. Daarna, zegt Haakmat, zijn de cliënten zelden zo ver dat ze betaald werk kunnen doen, maar ze staan bijna altijd wel een trede hoger op de ’participatieladder’.

(Tekst gaat door onder filmpje)

De Oegstgeestse sociaal ondernemer Maarten von Bose zag mogelijkheden om het initiatief naar een hoger plan te tillen. Hij benaderde LUMC-hoogleraar Diabetologie Hanno Pijl, die in 2015 aantoonde dat diabetes type 2 te genezen is met een gezonde leefstijl. Von Bose kreeg het LUMC, Leyden Academy en de stichting Je Leefstijl Als Medicijn zo ver om een leefstijlprogramma te maken voor diabetes type 2-patiënten waarin de Ecotuin een hoofdrol speelt. Afgelopen donderdag vierde DZB met alle betrokkenen een feestelijk startmoment.

Stressreductie

Het eerste half jaar is het leefstijlprogramma een proef. Volgend voorjaar begint arts-onderzoeker Frank Schalkwijk van Leyden Academy een wetenschappelijk onderzoek met een looptijd van twee jaar. Maar eigenlijk zijn de ingrediënten van een gezonde leefstijl allang bekend, zegt Wim Tilburgs van Je Leefstijl Als Medicijn: stressreductie, op tijd naar bed en op tijd eruit (bioritme), sociale zingeving, dagelijks bewegen en gezonde, goede voeding.

(Tekst gaat door onder de foto)

De herfst heeft de Ecotuin van DZB in zijn greep, maar veel gewassen staan er nog fris bij.

De herfst heeft de Ecotuin van DZB in zijn greep, maar veel gewassen staan er nog fris bij.© Foto Taco van der Eb

Dat klinkt makkelijk en eenvoudig, maar dat is het niet. Vrijwel alle ontwikkelingen in de samenleving bewegen de andere kant op: één op de zes werknemers heeft een burn-out, een kwart van de Nederlanders heeft slaapproblemen, sociale media maken ons eenzaam, ultrabewerkt gemaksvoedsel is overal. Machines en computers die het werk voor ons doen, houden ons permanent op bank of stoel.

We leven in een ’obesogene’ samenleving, zei cardioloog Douwe Atsma tijdens de opening. In ons eentje, ieder voor zich, is daar bijna niet tegen op te boksen. Politieke actie is nodig om de samenleving een andere kant op te buigen.

Maar, zegt Atsma: ,,Artsen hebben geen doorzettingsmacht. We komen niet zomaar binnen in de top van ministeries en in de boardrooms van supermarktketens.’’ Wat wel kan, is gelijkgestemden opzoeken: samen, in een groepje, bewegen, koken en eten. ,,Het begint ermee dat je denkt: ’ik moet dit doen’. Maar samen met anderen iets ondernemen, is leuk en motiverend. Na verloop van tijd denk je: ’ik wil dit doen’.’’

Meer nieuws uit Leiden

Net Binnen

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.