Voetballer Christian Eriksen is een van de miljoenen mensen die rondlopen met een ICD | Eureka

Christian Eriksen werd getroffen door een hartstilstand en gaat tegenwoordig met een ICD door het leven.

Christian Eriksen werd getroffen door een hartstilstand en gaat tegenwoordig met een ICD door het leven.© Archieffoto: Hollandse Hoogte / AFP

Tessa de Wekker

De schrik was enorm toen voetballer Christian Eriksen tijdens het EK-duel tegen Finland afgelopen zomer opeens in elkaar zakte. De Deen werd getroffen door een hartstilstand, succesvol gereanimeerd en gaat tegenwoordig met een ICD door het leven. Dat is een ingebouwde defibrillator. Het kastje geeft een schok bij gevaarlijke ritmestoornissen en voorkomt zo een hartstilstand.

Wereldwijd hebben miljoenen mensen een ICD (Implanteerbare Cardioverter Defibrillator). Onder hen voetballers zoals Eriksen, die binnenkort de training hervat, en de Nederlander Daley Blind. De eerste ICD (toen nog AID, Automatic Implantable Defibrillator) werd in 1980 geplaatst in het Johns Hopkins Hospital in Baltimore, Verenigde Staten. Daaraan ging jaren onderzoek vooraf, vooral door Michel Mirowski, een Pools-Joodse cardioloog die via Rusland en Israël in 1968 bij het Johns Hopkins Hospital terechtkwam. Hij had even daarvoor zijn leermeester Harry Heller verloren aan, ironisch genoeg, ventriculaire tachycardie (versnelde hartslag).

In de jaren zestig bestonden er al defibrillators, maar die waren zo groot en zwaar (ruim vijftien kilo), dat ze onmogelijk mee te dragen waren, laat staan in het menselijk lichaam in te bouwen. Mirowski zag het als zijn persoonlijke missie dat laatste voor elkaar te krijgen na het verlies van zijn mentor en vriend. Hij kreeg de hoon van heel wat vooraanstaande collega’s over zich heen. Zijn missie werd onmogelijk geacht.

Twaalf jaar later was hij er echter in geslaagd om een mini-defibrillator van slechts 289 gram te bouwen die kleiner dan een sigarettenpakje was. Die kon in de buikholte van een patiënt worden gezet. In Nederland werd de eerste ICD geplaatst in 1983 in Utrecht.

Inmiddels is de ICD nog veel kleiner geworden: 66 gram, met een inhoud van slechts 31 milliliter. Sinds 1988 is voor plaatsing geen openhartoperatie meer nodig en drie jaar later was de ICD volledig programmeerbaar. Tegenwoordig kan het kastje zelfs thuis worden uitgelezen, waardoor patiënten veel minder vaak op controle hoeven.

Meer nieuws uit Achtergrond

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.