Publiek steelt de show bij presentatie podcast Het Pilotengraf in Leids theater

Pim van der Heiden (r) en de maker van de soundtrack, Eric Coen Versteeg.© foto Rob van Dullemen

Paul van der Kooij
Leiden

Een presentatie houden waarbij het publiek bij tijd en wijle de show steelt. Het overkwam Pim van der Heiden zaterdag bij de publieke doop van zijn podcast Het Pilotengraf over een bijzonder stukje Leidse oorlogsgeschiedenis: het neerstorten van een Duits gevechtsvliegtuig in de tuin van het toenmalige St. Elisabethziekenhuis aan de Hooigracht, op een mooie oktoberdag in 1943.

Hoe aardig de fragmenten ook waren die hij liet horen uit de eerste twee delen die eerder die dag online gingen, het was de 88-jarige Theo Nijenhuis die het publiek in theater De Generator live wat stukjes geschiedenis voorschotelde. En dat had wel wat.

(Tekst gaat door onder de foto)

Naast Theo Nijenhuis en zijn Greetje zitten, op de eerste rij, Joop Gijsman en zijn echtgenote.© foto Rob van Dullemen

Zo vertelde hij in geuren en kleuren hoe hij als 9-jarige het vliegtuig zag neerkomen toen hij bij de spoorwegovergang in de Herenstraat stond - een overgang die hij in de Hongerwinter van zijn rood-witte houtwerk ontdeed. Maar ook hoe hij als 18-jarige op een bijzonder stukje vliegtuig stuitte toen hij als timmerman het heiwerk moest voorbereiden voor een uitbreiding van het ziekenhuis.

De motor

Op zeker moment rook hij kerosine en zag hij op 3,60 meter diepte liggen wat dé motor van de gevreesde Messerschmitt moest zijn geweest: „Ik heb er nog aan staan trekken en aan de uitvoerder heb ik gevraagd of ik de motor eruit mocht halen. Maar die wilde daar niets van weten, bang dat-ie was dat dat de bouw zou stilleggen. Ik mocht er verder ook niet over praten, anders zou ik ontslagen kunnen worden.”

Lees ook: Podcast ’Het Pilotengraf’ ontrafelt Leidse mythe over nazi-piloot die neerstortte bij het Elisabeth Ziekenhuis

En dus werd er zo’n beetje rond de plek geheid, vertelt hij onder luid gejoel. Gelukkig ging het goed en kon hij, wat aan het eind van de tweede aflevering te horen is, aanwijzen waar de bewuste paal de grond in ging in het deel waar nu Loetje zit.

Gedenksteen

Wat juist van zijn plek verdween, is een gedenksteen ter nagedachtenis van de Duitse piloot. Naast zijn naam - Werner Lucas - bevatte het ook een kruisje en een lauwerkrans. Dat is bijzonder te noemen is bij een vijand, zelfs wanneer die in het hart van de stad zó neerstortte dat hij zelf, toeval of niet, het enige slachtoffer was.

(Tekst gaat door onder de foto)

Sommigen waren via een foto bij de presentatie aanwezig, zoals de 93-jarige Bertus Belt met een stukje van de Messerschmitt in kwestie waarover hij in de eerste aflevering van de podcast vertelt.© foto Rob van Dullemen

Bij de presentatie liet Van der Heiden graag in het midden of hij de steen ook gevonden heeft. Maar als dat zo is, wil de werkgroep gevelstenen van de Historische Vereniging Oud Leiden hem graag opknappen, net als enkele gevelstenen van het oude ziekenhuis die ’ergens in een tuin liggen’. Dat meldde het 93-jarige werkgroeplid Joop Gijsman, die als 15-jarige het vliegtuig omlaag zag komen vanuit het huis aan de Hogewoerd waar hij nog altijd woont, rond de presentatie in de foyer.

Anderen keken tijdens de presentatie al vooruit. Zo kreeg de maker de vraag voorgelegd of hij na het verschijnen van de vijfde en laatste aflevering op 21 mei een volgende bijeenkomst gaat regelen, met ruimte voor overgebleven vragen. Van der Heiden hield het erop dat alles dan duidelijk zal worden, al zat er in zijn antwoord ook weer wat ruimte. Want wat altijd de laatste aflevering werd genoemd, betitelde hij zaterdag als de ’voorlopig laatste’ aflevering.

Meer nieuws uit Leiden

Net Binnen

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.