Universiteit Leiden maakt zeven ’besmette’ wetenschapspublicaties openbaar

De universiteit heeft de uitgevers verzocht de frauduleuze artikelen in te trekken.

De universiteit heeft de uitgevers verzocht de frauduleuze artikelen in te trekken.© Foto ANP

Anne de Vries
Leiden

Het bestuur van de Universiteit Leiden heeft de titels van zeven wetenschappelijke artikelen openbaar gemaakt waarin sprake is van ’aangetoonde malversaties’. De openbaarmaking is volgens de universiteit ’in het belang van een schone wetenschap’.

Eerder dit jaar werd bekend dat cognitief psycholoog en voormalig docente psychologie Lorenza Colzato had gefraudeerd in vijftien van 53 onderzochte artikelen die verschenen in wetenschappelijke tijdschriften.

In 2019 kwamen ook al misstanden aan het licht van de voormalig medewerker van het Instituut psychologie. Het ging onder meer om het indienen van subsidieaanvragen, verzonnen resultaten, proefpersonen die uit het databestand werden gehaald en illegaal afgenomen bloed. Ook heeft ze de namen van coauteurs weggelaten.

De Commissie Wetenschappelijke Integriteit (CWI) van de universiteit deed onderzoek naar de artikelen waar fraude mee was gepleegd. De universiteit publiceerde daarop in november 2021 stilletjes een rapport waarin de bewuste artikelen waren zwartgelakt. Het bekendmaken van de titels lieten ze over aan de wetenschappelijke tijdschriften die de artikelen publiceerden. Nu zijn de titels van zeven van de publicaties wel gepubliceerd op de website van de universiteit.

Lees ook: Universiteit Leiden zet in alle stilte rapport naar fraude Lorenza Colzato online

De universiteit zegt na het onderzoek in 2021 de uitgevers al te hebben verzocht om de artikelen in te trekken. Vijf van de zeven genoemde artikelen gaat de uitgever nu intrekken, twee worden nog onderzocht. Bij een herbeoordeling van vijf artikelen uit het rapport van 2021 bleek dat één van die artikelen ten onrechte is aangemerkt als frauduleus, schrijft de universiteit.

(Tekst gaat door onder de foto)

De zeven publicaties zijn van de hand van cognitief psycholoog Lorenza Colzato.

De zeven publicaties zijn van de hand van cognitief psycholoog Lorenza Colzato.© Universiteit Leiden

Drie klokkenluiders brachten de fraude naar buiten, waarop Colzato, die al sinds 2005 bij de Universiteit Leiden betrokken was, naar Duitsland vertrok. Eén van de klokkenluiders, cognitief psycholoog Laura Steenbergen, publiceerde in 2016 onder begeleiding van Colzato. Eerder vertelde zij tegen deze krant hoe belangrijk het is dat bekend wordt welke artikelen ’besmet’ zijn. Collega’s binnen de cognitieve psychologie weten anders niet op welk onderzoek ze wel of niet kunnen bouwen.

Steenbergen zelf mocht ook enkele maanden terug nog niet zeggen om welke artikelen het gaat. ,,Ik mag alleen zeggen dat ik bij zes artikelen ben betrokken.’’ Onder begeleiding van Colzato schreef Steenbergen - met tegenzin - over gemanipuleerde data, maar durfde en kon daar met niemand over praten. Er hing rondom Colzato een onveilige sfeer. Toen een nieuwe collega in 2018 ook vragen stelde bij het gedrag van Colzato, besloten ze het te melden.

,,Studenten en jonge universitaire medewerkers in een ondergeschikte en afhankelijke verhouding met de voormalig universitair docent, zijn ongewild betrokken geraakt’’, zegt de universiteit woensdag. ,,Het college acht openbaarmaking ook van belang voor de jonge wetenschappers die als klokkenluiders destijds deze schendingen van wetenschappelijke integriteit aan het licht hebben gebracht.’’

Meer nieuws uit Leiden

Net Binnen

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.