’Bloedende’ motor 3 houdt raket Artemis-1 op het lanceerplatform, teleurstelling in plaats van knallende champagnekurken bij Space Expo Noordwijk

Het Space Launch System vlak voor de bedoelde lancering in Cape Canaveral. De raket bleef op de grond wegens een slecht functionerende motor.© Foto AFP/Joe Raedle

Wilfred Simons
Noordwijk

Wat een feestelijke bijeenkomst moest worden in de Space Expo bij Noordwijk, eindigde met een teleurstelling. De langverwachte lancering van Artemis-1 vanaf het Kennedy Space Center in Florida ging niet door. Een slecht functionerende motor (’rechtsachter’’) hield het immense Space Launch System op het lanceerplatform.

De champagneflessen lagen koud, maandagmiddag bij ESA/ESTEC bij Noordwijk, maar de kurken knalden niet. Ondernemers en ingenieurs van de bedrijven in de ’Leiden Space Valley’, die aan de bouw van de raket hadden bijgedragen, hielden het bij koffie en bij taartjes en bij troostende clichés als ’het blijft ruimtevaart’.

Juist op het moment dat hoofd communicatie Jasper Wamsteker van het Netherlands Space Office zijn zo zorgvuldig in elkaar gezette presentatie wilde beginnen, kondigde ’lanceercommentator’ Derrol Nail van Nasa aan dat het aftellen bij 40 minuten zou worden gestaakt.

(Tekst gaat door onder filmpje)

Hier staat ingevoegde content uit een social media netwerk dat cookies wil schrijven of uitlezen. U heeft hiervoor geen toestemming gegeven.

Het Space Launch System (SLS), de raket die een onbemande ruimtecapsule in een baan om de maan moet brengen, is een combinatie van zeer beproefde en volstrekt nieuwe techniek. Net als bij het lanceersysteem van de Space Shuttle bestaat de brandstof uit zuurstof en waterstof, die verbranden in vier zeer krachtige motoren. De vier die Artemis 1 naar de maan moeten brengen, zijn zelfs al eerder gebruikt. Tijdens de laatste controles bleek echter dat motor 3 niet op druk en op temperatuur kwam. Daarnaast ontdekten de technici een scheur in de isolatie van een waterstoftank, waaruit tot damp afgekoelde omgevingslucht ontsnapte.

Bloeding

Aanvankelijk zag het er niet zo ernstig uit. Alleen de isolatiewand was gescheurd, de tank zelf niet. Dat bood hoop op een snelle oplossing. Maar de ’bloeding’ in motor 3 konden de ingenieurs van Nasa toch niet stelpen binnen de tijd die het ’lanceervenster’ bood. Als het SLS niet vóór maandagmiddag 16.33 uur gelanceerd zou zijn, was de kans verkeken. Daarnaast kondigde de Amerikaanse National Weather Service harde wind, zware regenval en onweer aan, waardoor uitstel geen betere lanceeromstandigheden zou brengen. Daarop gelaste Nasa de lancering af.

Het Space Launch System dat in 2025 astronauten naar de maan moet brengen en uiteindelijk naar Mars, is het resultaat van een samenwerking van Nasa en de Europese ruimtevaartorganisatie ESA. Europa levert een klein, maar zeer belangrijk onderdeel van de raket: een 15.461 kilo zware module die alles bevat dat astronauten nodig hebben om in de ruimte te overleven: water, elektriciteit, lucht, warmte en communicatiemogelijkheden. Deze zogeheten European Space Module is in Noordwijk in elkaar gezet en getest. Drie regionale bedrijven leverden hiervoor de benodigde apparatuur: machinefabriek West-End uit Lisse, ingenieursbureau Pentacon Engineering in Haarlem en Microtechniek Special Products in Beverwijk.

Zonnecellen

Daarnaast levert Airbus Defence and Space, met vestigingen in Leiden en Oegstgeest, de zonnepanelen die de astronauten tijdens hun reis van elektriciteit moeten voorzien. Vier ’vleugels’ van elk zeven met lang leveren 11,1 kiloWatt of, zoals zonnepanelenexpert Rob van Hassel zegt, ’genoeg elektriciteit voor twee huishoudens’. De zonnecellen, die zijn gemaakt van het kostbare halfgeleidersmateriaal galiumarsenide, zijn geproduceerd in de VS en door Airbus tot zonnepanelen verwerkt.

Nieuwe gelegenheden voor de lancering van Artemis-1 doen zich voor op vrijdag 2 september om 18.48 uur Nederlandse tijd en op maandag 5 september.

Meer nieuws uit Leiden

Net Binnen

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.