’Een Russische deserteur in je keuken? Geef ’m koffie! | commentaar

Auto’s uit Rusland staan in een lange rij voor de grens met Finland.© Foto AFP

Yvo Grote

’Een Rus in je keuken? Geef ’m koffie!’ scandeerde de Ban-de-Bombeweging in de jaren tachtig. Die leuze kan nu worden afgestoft. De Russische soldaten van toen zijn de deserteurs van nu en Europa vraagt zich af of we deze dienstweigeraars moeten toelaten als politiek vluchteling of niet.

Een horde Russische mannen tracht aan de mobilisatieplicht van Poetin te ontsnappen. Het zijn er zeker niet zoveel als Oekraïense vluchtelingen, maar tienduizenden is heel goed mogelijk. De Russische veiligheidsdienst FSB rept zelf over tussen de 30.000 en 50.000.

Niet de aantallen, maar de politieke, juridische, sociale en ethische kanten die aan hun vlucht kleven, maakt het een complexe kwestie. Als agressor in Oekraïne geldt Rusland als vijand en zijn zijn onderdanen persona non grata in de EU. Elke Rus kan volgens de internationale afspraken de toegang worden geweigerd en dus zouden de grenzen naar het westen overal gesloten kunnen blijven. Oost-Europese landen als Polen en de Baltische staten hebben dit onmiddellijk aangegrepen, afkerig als ze vanuit historische oogpunt zijn voor alles wat Russisch is. Tegelijkertijd dient hun weigering ook een politiek doel; Russen moeten niet weglopen maar zich in eigen land verzetten tegen de oorlog die ze niet willen en de binnenlandse druk op Poetin opvoeren.

Ondertussen is de EU verdeeld. Finland twijfelt. Want elke soldaat die niet naar het Oekraïense front kan worden gestuurd is er eentje minder, en zijn deserteurs als afvalligen van Poetin niet jouw vrienden? Maar je weet ook nooit precies wat je in huis haalt.

Nederland, en ook Duitsland, zetten de deur open. Staatssecretaris Van der Burg nodigt de Russische weglopers met gewetensbezwaren uit aan zijn keukentafel. Daarmee stelt Nederland de Russische vluchteling gelijk aan de Oekraïense en voor deze groep gasten is het onverteerbaar om op hun vluchtadres met Russen verenigd te worden.

Het dilemma is hardnekkig, maar onder de streep is slechts een uitkomst de juiste. Een land dat mensenrechten in de grondwet voert, ze respecteert en andere landen de les leest, moet toegang bieden aan vluchtelingen die door hun eigen overheid worden bedreigd. Ook als ze uit Rusland komen.

Meer nieuws uit Opinie-Column

Net Binnen

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.