VVD stapt uit Wassenaarse coalitie na vertrouwensbreuk – hoe nu verder?

De VVD is woensdagavond uit de Wassenaarse coalitie gestapt.© Foto Hielco Kuipers

Charlotte Arnoldy
Wassenaar

De VVD is woensdagavond uit de Wassenaarse coalitie gestapt. Ze hebben geen vertrouwen meer in een productieve samenwerking met hun coalitiepartners Hart voor Wassenaar, Lokaal Wassenaar en GroenLinks. Dit is de uitkomst van een onrustige periode in de Wassenaarse politiek waarin over en weer verwijten werden gemaakt, zowel richting als binnen de coalitie. De overige coalitiepartijen willen door met elkaar en moeten op zoek naar een nieuwe partner.

Woensdagavond zijn de fractievoorzitters van de coalitiepartijen en de wethouders na een commissievergadering samengekomen voor een overleg. Ze blikten terug op het proces rond de begrotingsraad van 8 en 9 november. De hamvraag: kunnen we nog samen verder? Tijdens het overleg gaf de VVD al snel aan uit de coalitie te stappen. Gerbrand Nijman, fractievoorzitter van de VVD: „We geloofden helaas niet meer dat we het met zijn vieren tot een succes konden maken.” Hij betreurt de situatie. „Ik vind het echt jammer. Je begint niet met zijn vieren aan zo’n reis met het idee dat je het niet af gaat maken.”

Aanleiding

Aanleiding voor de vertrouwensbreuk is volgens de VVD de inhoudelijke meningsverschillen over gemeentelijke belastingen en het centrumplan. Tijdens de begrotingsraad stemde de VVD in met een plan van de oppositie om de onroerendezaakbelasting (ozb) niet te verhogen in 2023. In het coalitieakkoord was een verhoging van de ozb met twintig procent afgesproken. De VVD was naar eigen zeggen niet geheel tegen de verhoging, maar was wel van mening dat de verhoging ’gefaseerd’ moest worden ingevoerd. Volgens Nijman hadden de coalitiepartijen ’een andere interpretatie van de afspraak’ en had dit duidelijker gemoeten en gekund. Ook het feit dat de coalitie niet instemde met hun amendement om het centrumplan naar voren te halen en al in de tweede helft van 2023 te beginnen met het opknappen van het centrum, was een grote tegenvaller voor de partij.

Jeroen Gankema, fractievoorzitter Lokaal Wassenaar, werd ondanks de onrust in de politiek verrast door de beslissing van de VVD. Ook de reden van het vertrek snapt hij niet goed. De VVD heeft immers haar zin gekregen wat betreft de ozb-kwestie en ook het plan om het centrum te renoveren, één van de belangrijkste punten van de VVD, staat nog steeds op de agenda, al is het dan wat later. Gankema denkt dan ook dat de vertrouwensbreuk niet om een inhoudelijke kwestie gaat, maar tot stand is gekomen door een gebrek aan samenwerking binnen het college of door druk vanuit de VVD-kiezers.

coalitiepartijen Hart voor Wassenaar en GroenLinks werden ook verrast door het besluit van de VVD. Vooral Hart voor Wassenaar was erg uitgesproken over hun teleurstelling in de gang van zaken rondom de begrotingsraad, maar hoopten er desondanks samen uit te komen. Toch bleek de deuk in het vertrouwen te diep te zijn om te helen. Wethouder Henri Hendrickx schreef afgelopen week al het volgende in een openbare brief: ’We hebben veel moeite om coalitiepartner VVD nog te vertrouwen. Doorgaan betekent doormodderen zoals dat in de afgelopen acht jaar is gebeurd. We gedragen ons verantwoordelijk. Daarom hebben we een laatste handreiking aan de VVD gedaan om de coalitie bij elkaar te houden, de bal ligt bij de VVD.”

Zowel Paquale van Vliet-van Dijk (fractievoorzitter Hart voor Wassenaar) als Sonja Hibbert (fractievoorzitter GroenLinks) zijn van mening dat de afspraak duidelijk was dat de ozb in één keer zou worden verhoogd en niet gefaseerd. Volgens van Vliet-van Dijk was er geen sprake van misinterpretatie: „Drie partijen konden zich de afspraak herinneren en eentje niet.”

Hoe nu verder

Nadat de VVD het overleg verliet, bleven de overige drie coalitiepartijen beduusd achter. Zij besloten echter wel dat ze door wilden met elkaar. Gankema: „Wij vinden dat de wethouders die nu zitten hele goede wethouders zijn en staan nog steeds achter het coalitieakkoord.” De bal ligt nu bij de overgebleven coalitiepartijen. Zij willen zo snel mogelijk een nieuwe coalitie vormen, al zal dit waarschijnlijk pas na de jaarwisseling vorm krijgen. Tot die tijd neemt wethouder Aart van Sloten (Natuur, Klimaat en Mobiliteit) de portefeuille Mens en Maatschappij van ex-wethouder Klaver over.

Mocht het de coalitiepartijen niet lukken een nieuwe partner te vinden, dan is een samenwerking tussen de VVD en andere oppositiepartijen in een nieuw college de andere optie die op tafel ligt. Gankema acht deze optie echter ’heel onwaarschijnlijk.’ Met het vertrek van de VVD, de grootste partij in Wassenaar, heeft de huidige coalitie een kleine minderheid in de raad, namelijk tien van de eenentwintig zetels. Ze hebben dus slechts één zetel extra nodig voor een meerderheid.

Oppositie

De oppositiepartijen reageren minder verrast. Hubert Schokker (CDA): „Wij zijn blij dat de knoop is doorgehakt. Voortmodderen met een coalitie die niet loopt is ook niet goed.” Allen zijn het eens dat er snel een coalitie moet worden gevormd voor een stabiel Wassenaar.

Meer nieuws uit Leiden

Net Binnen

Ombudsteam

Ons Ombudsteam springt in de bres voor de consument.