Hele gesprekken met zeelt 27

Hele gesprekken met zeelt 27
Rechts Aaf Verkade. Foto Taco van der Eb

Het oogt een beetje vreemd, maar in de Leidse Havenwijk-Zuid is het inmiddels een vertrouwd gezicht: Aaf Verkade die in haar duikpak op de fiets met een opvallende oranje duikboei op de rug op weg is naar water. Snorkelen en zwemmen is verboden in de grachten en singels, maar zij heeft speciale toestemming.

Havenwijk-Zuid is een echt Leids vissenparadijs, waar veel vissen een gezicht hebben gekregen. Dat komt door de inspanningen van Aaf en veel wijkbewoners die haar helpen het onderwaterleven in kaart te brengen. De opvallende exemplaren hebben zelfs een naam, zoals de rivierdonderpadjes Jack Sparrow en Moby Dick of zeelt 27 die ook wel als Toutestbelle door het leven gaat. In het huis van Verkade staat een dikke rij mappen - smoelenboeken - waarin de vissen staan uitgetekend, inclusief alle littekens, pukkels en scheuren in vinnen. De dieren hebben veelal een eigen territorium: zeelt 27 is bijvoorbeeld te vinden in monitoringstraject 10a: het stukje Binnenvestgracht ter hoogte van speeltuin De Doorbraak.

Dit is de plek waar Aaf dit keer te water gaat. Bij de speeltuin mocht ze een keukentrap stallen, dat is makkelijk om het water in en uit te stappen. De Leidse grachten hebben hoge kades: eenmaal in het water kom je er zonder hulpmiddelen nauwelijks uit. ,,Ergens rustig gaan liggen en dan stil blijven wachten’’, is het advies van Verkade. ,,Als je onrustig bent en veel beweegt, verdwijnen de vissen.’’ Even later ligt ze met een cameraatje in de hand roerloos op haar buik in het water, tussen de gele plomp, met haar hoofd onder de waterspiegel. Alleen het geluid van het klaren van de snorkel is een aanwijzing dat hier niks ernstigs aan de hand is.

,,Ze zeggen altijd dat zeelten zo schuw zijn’’, merkt Aaf op, als ze haar hoofd weer boven water steekt. In de Binnenvestgracht is daar weinig van te merken. Toutestbelle, een fors exemplaar met een wat rafelige staart, is juist heel nieuwsgierig. Het dier - Aaf denkt een mannetje - komt graag vlak voor je neus hangen. ,,Het is net alsof hij interviews geeft. Hele gesprekken voert ’ie.’’

Voorbijgangers kunnen niet geloven dat er in de Leidse grachten zoveel leven zit. Vies water, denken ze. Inderdaad er is veel zwerfafval te vinden: plastic, oude fietsen, winkelwagentjes en hele pakken huis-aan-huisbladen. Maar het water is hartstikke schoon. En wie er oog voor heeft, ziet: het krioelt er van het leven.

Behalve Toutestbelle zitten hier moerasschildpadden. Twee roodwangen, maar ook een kruising die is ontsnapt bij één van de buurtbewoners. Hij staat nog regelmatig met een schepnet te posten, want hij wil zijn huisdier graag terug. De schildpad is hem telkens te snel af. Verder veel klein spul: scholen kleine baarsjes, brasems en andere babyvissen. Rode Amerikaanse rivierkreeft, zijn familie, een gevlekte Amerikaan en de ’lievelingen’ van Aaf Verkade zelf: rivierdonderpadden. ,,Laatst hebben we ook voor het eerst de kleine modderkruiper gespot. Bijzonder.’’

Na twee uur snorkelen voelt het water - ruim twintig graden - toch een beetje koud. Tijd om er uit te gaan. Als het formulier wordt ingevuld, blijkt dat dat een goed beslissing was. De tientallen gespotte dieren passen er maar net op.

Wil je niks missen van Leidsch Dagblad? Like ons dan op Facebook!

Het laatste nieuws