Regioraad is niet moeders mooiste

Regioraad is niet moeders mooiste
© Foto Taco van der Eb
Elco Brinkman: ,,De gemeenten die meedoen, gaan straks niet betalen voor de afhakers, daar geloof ik niks van.’’

Natuurlijk is het een compromis. En natuurlijk is er op het eind hier en daar wat druk uitgeoefend. Elco Brinkman windt er geen doekjes om. ,,Ik heb op een gegeven moment gezegd: Willen jullie dan gaan vertellen dat we er lang over gesproken hebben, maar er niet uitgekomen zijn?’’

Het compromis waar de vijf regiogemeenten uiteindelijk – soms tandenknarsend – op uit kwamen, is de Leidse regioraad. Een gedrocht? ,,Ach, niet iedereen is met moeders mooiste getrouwd. Maar dan kun je nog wel heel gelukkig worden.’’

Na meer dan een jaar vergaderen heeft de stuurgroep Toekomstvisie Leidse Regio 2027 vorige week haar ei gelegd. De club van wethouders en bestuurders van de vijf regiogemeenten, onder leiding van CDA-prominent Brinkman, komt tot de conclusie dat de instelling van een Leidse regioraad op dit moment de beste oplossing is voor een groot aantal problemen waar de regio mee worstelt.

Het is nog maar een voorstel, er ligt nog geen besluit. De vlag kan dus nog niet uit, meneer de voorzitter kan nog niet tevreden achterover leunen. Maar hij stelt wel vast dat ondanks alle mitsen en maren al heel wat is bereikt.

,,In het begin kreeg ik te horen: Brinkman, jij komt uit Leiden, dus jij kan niet objectief zijn. Maar ik woon dan wel al heel lang in Leiden, ik heb de meeste tijd in Den Haag gewerkt. Ik woon hier met heel veel plezier, met goede voorzieningen, vlakbij de duinen en de polders. Ik heb gezegd: Het is jullie gebied. En ik word echt niet alleen maar gelukkig wanneer we uiteindelijk op een fusie uitkomen.’’

Nog iets verder terug. Vijf jaar geleden liet Leiden een bestuurskrachtmeting uitvoeren. De conclusie: Leiden had geen geld, geen visie en geen vrienden. ,,De gemeenten stonden met de ruggen naar elkaar. Als je kijkt waar we vandaan komen, heeft de regio al grote stappen gemaakt.’’

,,We zijn vorig jaar begonnen met de vraag wat we in de regio aan gezamenlijke opdrachten hebben liggen. Dan heb je het over zaken als woningbouw, werkgelegenheid, het waterprobleem, de energietransitie. Daar zijn we het redelijk makkelijk over eens geworden. Dan zou je kunnen zeggen: ga maar aan de slag. Maar dat gaat niet zo makkelijk. Je moet een platform hebben om prioriteiten te stellen, belangen af te wegen en af te spreken wie er gaat betalen. Het verleden leert dat het niet zo simpel is om dingen gezamenlijk aan te pakken.’’

,,Als Leiden betaald parkeren invoert tot aan de grens met Oegstgeest, dan heeft dat direct effect op de buurgemeente. Het zou wel handig zijn om het parkeerbeleid een beetje op elkaar af te stemmen. Maar dat gebeurt dus niet. We zijn blijkbaar niet in staat om dat soort simpele dossiers tot een goed einde te brengen. Of nog zoiets: De Rijn Gouwe Lijn. Als klein jochie ging ik met de tram naar Noordwijk. Als je dan kijkt naar al het gesteggel dat we hebben gehad over dat trammetje. In een gebied dat zo verknoopt is, is dat echt te bizar voor woorden.’’

Alternatief

Toch waren in de stuurgroep wel voorstanders van gewoon maar beginnen om de samenwerking op de langere termijn wellicht uit te bouwen. Aan de andere kant stonden de pleitbezorgers van een fusie. Toen de druk bij het naderen van de deadline flink werd opgevoerd, kwam de regioraad bovendrijven als voor alle partijen min of meer acceptabel compromis. ,,Iedereen moest een beetje van zijn thuishonk af. Maar het alternatief was dat iedereen met lege handen naar de gemeenteraad toe moest. Wij weten nu dat drie van de vijf colleges het compromis met een positief advies aan de raad voorleggen. De vierde, Zoeterwoude, heeft gezegd: we geleiden het door en laten het oordeel aan de raad. En nummer vijf, Voorschoten, zegt: wij nemen er kennis van, u hoort nog van ons. Heb ik daar commentaar op? Nee, dat is de verantwoordelijkheid van de colleges.’’

Omdat niemand helemaal zijn zin heeft gekregen, hebben alle vijf de colleges iets uit te leggen aan het thuisfront. ,,Ook Leiden. Die wilde een fusie. Het college moet nu aan de raad uitleggen dat het iets anders is geworden.’’

Als het plan van de regioraad werkelijkheid wordt, dragen de gemeenten in de toekomst een deel van hun taken, een deel van hun zeggenschap én een deel van hun geld, over aan de regio. Je zou zeggen: de gemeenteraden krijgen straks minder te vertellen over wat in hun gemeente gebeurt. Maar volgens Brinkman ligt dat genuanceerder. ,,Ik denk dat ze straks juist meer te zeggen krijgen. Nu worden heel veel zaken afgehandeld in gemeenschappelijke regelingen. Dan is het echt alleen maar tekenen bij het kruisje. Straks heb je daar nog wel iets over te zeggen, via de raadsleden in de regioraad.’’

En de angst dat met de regioraad straks nog meer wordt vergaderd? ,,We vergaderen ons hier te pletter. Ja, dat zeg ik als beroepsvergaderaar. We willen in de regioraad zaken bundelen om het hele vergadercircuit te verminderen.’’

Poorten

Een van de zaken die door de samenwerking in de regio beter moeten gaan lopen, is het binnenhalen van grote buitenlandse bedrijven. De regio heeft met het Bio Science Park een prachtige plek voor dat soort werkgelegenheid. Maar het is allerminst vanzelfsprekend dat die bedrijven ook hier terecht komen. ,,We moeten zorgen dat de regio meedoet aan die tafel. Vanuit een andere functie kan ik zien waar op dat punt voor de Leidse regio de grote makke zit. De regio is bijna niet aanwezig, en de regio spreekt niet met één mond. En dat is wel een deel van de echte wereld waar we als regio in moeten opereren.’’

Iets vergelijkbaars speelt met de universiteit. ,,Geloof mij maar: Den Haag rammelt niet alleen aan de poorten van de universiteit. De poorten staan al lang open. Veel investeringen van de universiteit gaan richting Den Haag omdat het in Leiden allemaal niet lukt.’’

Als het lukt om alle neuzen dezelfde kant op te krijgen en de regioraad na de komende gemeenteraadsverkiezingen daadwerkelijk aan de slag kan, gaat dan de vlag uit bij huize Brinkman? ,,Nee, ik denk dat de vlag pas uit gaat als we een aantal notoire problemen in de regio hebben opgelost. Denk aan de verkeersproblemen rond het Lammenschansplein in Leiden, de enorme wachttijden voor een huurwoning en het gebrek aan koopwoningen. Er is gewoon weer woningnood in de regio. Niemand wil dat we het groen vol bouwen en niemand wil overal hoogbouw. Dat zijn problemen waar we alleen samen uit kunnen komen door gericht te verdichten en te transformeren.’’

De komende weken zijn bepalend voor het doorgaan van de regioraad. Inwoners en politici geven hun mening over het plan en uiteindelijk is het woord aan de gemeenteraden. Hoewel Voorschoten even een stap opzij heeft gezet en het ook bij de andere gemeenten zeker geen gelopen race is, heeft Brinkman de hoop dat de hele ploeg de eindstreep haalt. Maar wat als er een afhaakt?

,,Een gemeenteraad vertegenwoordigt de bevolking en mag nee zeggen. Maar de raadsleden moeten dan wel tegen de bevolking zeggen: houd er rekening mee dat we alleen komen te staan. De gemeenten die meedoen, gaan straks niet betalen voor de afhakers, daar geloof ik niks van. Wat er gebeurt als een gemeente niet mee doet, is de eigen verantwoordelijkheid van de raad. Ik ga niet met donder en bliksem zwaaien, dat is niet mijn rol.’’

Wat gebeurt er als zowel Zoeterwoude en Voorschoten uiteindelijk bedanken voor de eer? Ga je dan verder met het ingewikkelde compromis dat regioraad heet, of komt dan de fusie weer om de hoek kijken? ,,Dan zitten we in een andere werkelijkheid. Dat wordt dan iets voor een volgend interview.’’

Wil je niks missen van Leidsch Dagblad? Like ons dan op Facebook!

Het laatste nieuws