Column René Diekstra: Hoezo lager?

Column René Diekstra: Hoezo lager?

Zo’n jaar of twee geleden verscheen er in kranten en op websites het bericht dat zuivelfabrikant Campina met een nieuw product kwam; ’yoghurt voor hoger opgeleiden’.

De CEO van Campina, Cees ’t Hart, werd in het bericht geciteerd met de mededeling dat er grote behoefte was aan ’doelgroepenyoghurt’, want het was natuurlijk raar dat een academicus ’s ochtends dezelfde yoghurt zou consumeren als een automonteur of een loodgieter. Die academicus heeft behoefte aan meer diepgang voor zijn darmflora.

Van de doelgroepenyoghurt is sindsdien weinig meer vernomen, van discriminatie van lageropgeleiden in de reclame des te meer. Het is een van de redenen dat ik het zoveel mogelijk vermijd naar reclame op tv of radio te kijken of luisteren. Ik schaam me diep voor het feit dat we in een cultuur leven waarin schaamteloos degenen die het toch al beter hebben vanwege een ’hogere’ opleiding en daarmee verbonden banen, ook nog eens allerlei productvoordelen door bedrijven worden toegestopt. Neem verzekeringsmaatschappij Promovendum die voortdurend adverteert met ’verzekeringen voor hoger opgeleiden’. Het gaat om schadeverzekeringen waarvoor ’hoger’ opgeleiden bij Promovendum een lagere premie betalen dan ’lager’ opgeleiden. In de toelichting door het bedrijf wordt dat als volgt beargumenteerd: „Op basis van schadestatistieken en jarenlange ervaring blijkt dat zij - ’hoger’ opgeleiden - minder schade maken. Ze leven bovendien gezonder en hebben in het algemeen minder gevaarlijk werk. Hierdoor kunnen wij onze klanten verzekeringsproducten bieden met een zeer lage premie en uitstekende voorwaarden.”

Is het bij Promovendum in ieder geval nog mogelijk als ’lager’ opgeleide een schadeverzekering af te sluiten al betaal je dan wel meer. Bij een Datingsite als ’E-matching, dating voor hoger opgeleiden’, kom je eenvoudigweg niet eens binnen als je niet tenminste academisch of hbo werk of denkniveau hebt. De reden daarvan is vrijwel dezelfde als die van sommige hypotheekverstrekkers (’hbo-plushypotheek’). Ze geven de voorkeur aan klanten met universitair of hbo niveau, onder andere omdat die slimmer zijn en daarom sneller en met meer succes te bedienen.

Kortom, de termen ’hoger opgeleiden’ en ’lager opgeleiden’ in de reclame verwijzen niet alleen maar naar een formeel verschil in opleiding (tot en met mbo versus hbo/universiteit). Ze zijn ook uitdrukking van een verschil in waardering als mens en lid van de samenleving. Iemand bestempelen als ’lager’ opgeleid, betekent vaak ook hem of haar wegzetten als van ’lager’ gewicht dan de ’hoger’ opgeleide. Dat is niet alleen onterecht, want tal van beroepen waarvoor de ’lagere’ opleidingen opleiden, zoals technische en helpende beroepen, zijn cruciaal voor het functioneren van de samenleving. Het is vooral ook psychologisch vernederend, pijnlijk en respectloos. We moeten daarom af van ’hoger’ en ’lager’. Te beginnen met ze te verbieden in reclame. En waar het onderscheid in opleiding echt functioneel is, zoals in beleidsstukken of politieke analyses, laten we woorden gebruiken die niet discriminerend of beledigend zijn. Ik roep lezers op met voorstellen te komen.

Wil je niks missen van Leidsch Dagblad? Like ons dan op Facebook!

Het laatste nieuws