Column Irene de Bel: Open kaart

Column Irene de Bel: Open kaart

De Telegraaf wilde weten wat voor diversiteitsadviezen Fatima Elatik precies gegeven had aan de politie Amsterdam. De oud-PvdA-politica was tot begin deze maand programmadirecteur diversiteit bij de Amsterdamse politie en kreeg veel kritiek over zich heen toen bleek dat ze daar met een 24-urige werkweek een vergoeding van 12.000 euro per maand binnensleepte.

Onder haar leiding verscheen een plan om hoofddoekjes toe te voegen aan het politie-uniform. Wat voor adviezen had ze nog meer gegeven dat die riante vergoeding waard waren? Omdat Elatik al vaker in het nieuws is geweest vanwege foute vriendjes en dubieuze financiën, is het logisch dat onderzoeksjournalisten in de zaak doken.

Ook de Telegraafjournalisten zagen rook en wilden zich niet op onderbuikgevoelens baseren, maar met eigen ogen zien hoe groot de brand is. De politie Amsterdam was niet blij met de kritische vragen en deed moeilijk over het delen van de informatie. Olie op het vuur. Als je als journalist het idee krijgt dat woordvoerders informatie niet willen geven, dan weet je dat er een buit te halen is. Attack!

Als een woordvoerder niet meewerkt, kun je in Nederland aanspraak maken op de Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB). Die wet is er zodat iedereen informatie kan opvragen bij overheidsinstanties. Voorlichters die graag alleen politiek gunstige informatie delen, hebben het niet zo op WOB-verzoeken. Gemeentes klagen dat ze overspoeld worden met WOB-verzoeken van boze burgers die zo veel informatie opvragen dat daar meerdere medewerkers een voltijd baan aan hebben om al die informatie te verzamelen.

In een land waar het aantal persvoorlichters en woordvoerders bij overheden vele malen groter is dan het aantal onafhankelijke, kritische journalisten, is het toch heel fijn dat er zo’n wet is. Als je een WOB-procedure start als journalist, zit daar wel een risico aan dat je kunt vergelijken met het terugsturen van je eten in een chique restaurant. De kans bestaat dat de kok daarna op je eten spuugt. Als journalist weet je dat je na een WOB-verzoek geen vriendjes meer bent met die woordvoerder en dus voortaan niet meer op veel medewerking hoeft te rekenen. Kortom een WOB-procedure start je niet voor je eigen lol, maar voor het maatschappelijk belang om je controlerende taak als journalist uit te voeren.

De Telegraaf startte dus een WOB-procedure om de adviezen van Elatik aan de politie Amsterdam in handen te krijgen. Met tegenzin deelde de politie alsnog de kopietjes, maar daarin waren de meeste adviezen en de aanbevelingen over diversiteit en discriminatie met zwarte stift onleesbaar gemaakt. Zo’n dictatoriale aanpak gaat zelfs gemeenteraadsleden in Amsterdam te ver, die nu om opheldering vragen. Ik constateer dat we politici nodig hebben om overheden aan de wet te houden. Dat is de praktijk waar we inmiddels in leven.

In het nieuwe regeerakkoord staat dat het nieuwe kabinet geld uittrekt om de noodlijdende onderzoeksjournalistiek te helpen. Daarbovenop zou een extra bezuinigingsronde op alle overbemande communicatie-afdelingen bij overheden pas echt een wereld van verschil maken.

Wil je niks missen van Leidsch Dagblad? Like ons dan op Facebook!

Het laatste nieuws