NVJ: ’Facebook niet gratis helpen’

NVJ: ’Facebook niet gratis helpen’
© foto ANP
Facebook biedt de mogelijkheid nepnieuws te rapporteren met een speciale knop.

Studenten en journalisten moeten Facebook niet gratis helpen om nepnieuws op te sporen. Facebook verdient immers miljarden per jaar, terwijl veel nieuwsmedia amper hun hoofd boven water kunnen houden.

Dat meent Thomas Bruning, algemeen secretaris van de journalistenbond NVJ. ,,Facebook en Google hebben in Nederland al een enorme machtspositie en hebben tachtig procent van de digitale advertentiemarkt in handen gekregen. Daarbij profiteren ze van wat mediaorganisaties doen. Op een enkele uitzondering na krijgen die media daar niets voor terug. En nu Facebook zelf onder vuur ligt zouden diezelfde journalisten ook nog eens gratis hun diensten moeten aanbieden door vermeende nepberichten te checken. Dat stuit me tegen de borst.’’

NU.nl

NU.nl en studenten van de Leidse universiteit gaan vermeende nepberichten controleren. Gert-Jaap Hoekman, hoofdredacteur van NU.nl, vindt alle kritiek voorbarig. „Er is nooit gezegd dat Facebook niet wil betalen. We hebben eerst een testperiode. Dan kunnen we zien hoeveel werk of juist tips voor verhalen ons dat gaat opleveren. Wij zien het dan ook als een gedeelde verantwoordelijkheid om te zorgen dat nieuws echt blijft en nepnieuws geen kans krijgt.”

De testperiode moet ook duidelijk maken hoe groot het probleem van nepnieuws in Nederland is. „We hebben op de eerste dag dertig meldingen gekregen. Daar zit een zekere vertraging in, omdat het hoofdzakelijk meldingen van woensdag zijn. Opvallend is dat er ook berichten tussen zitten van gerenommeerde persbureaus, waar we dus niets mee doen. De tijd zal het leren, maar als het echt veel werk wordt, kloppen we weer bij Facebook aan.”

Factchecken

De problemen met nepnieuws werden voor Facebook een probleem rond de Amerikaanse verkiezingen. Nieuwsberichten en foto’s die niet bleken te kloppen en vooral Trump in de kaart speelden. Berichten waar ook flink geld mee werd verdiend. Groot probleem was dat veel mensen die nepfeiten als vaststaand aannamen: het stond immers op Facebook.

In de VS, Duitsland en Frankrijk heeft Facebook al georganiseerd dat er factcheckers zijn. Donderdag kwam Facebook met een constructie voor Nederland: de redactie van NU.nl en Leidse masterstudenten journalistiek en nieuwe media gaan dat nu doen. Dat doen ze niet op eigen houtje, maar pas wanneer meerdere gebruikers op Facebook een bericht hebben gerapporteerd als mogelijk nep.

Studenten

Na het onderzoek door de (aankomende) studenten wordt een nepbericht niet verwijderd van Facebook, maar komt er alleen een waarschuwing bij te staan dat het in twijfel is getrokken en waarom. De studenten zijn al sinds 2009 aan het checken. Volgens docent Peter Burger valt super partijdig nieuws niet onder nepnieuws. Dat is wel een compleet of deels verzonnen bericht of een verkeerde foto.

De studenten krijgen voor de klus geen geld van Facebook. Opvallend is dat die regeling ook is getroffen met de redactie van NU.nl. Juist om die reden wezen de NOS, RTL en NRC het voorstel af. Hoofdredacteur Peter Vandermeersch in zijn eigen krant: „We begrijpen niet dat Facebook, dat honderden miljoenen winst maakt, aan krantenredacties vraagt om gratis manuren in te zetten om hun nieuws te checken. Het zou absurd zijn dat wij capaciteit vrijmaken voor het betrouwbaar maken van Facebook.”

Wil je niks missen van Leidsch Dagblad? Like ons dan op Facebook!

Het laatste nieuws